29 november 2015

De waarheid vandaag is niet de waarheid van morgen (gastblog door Dr. A.M. Uyttersprot)

Soms moet een arts terug naar zijn eigen ervaringswereld. De schaamte, de onwennigheid die veel van mijn patiënten met CVS ervaren doen me denken aan mijn eigen jeugd. Ik was bij de jongsten van de klas in het eerste studiejaar. Ik mocht het tweede studiejaar overslaan en ik deed het direct goed in het derde studiejaar. Maar desondanks voelde ik me altijd een buitenbeentje, ik voelde me buiten de groep staan ook al deed ik erg mijn best om erbij te horen.
Zoiets moeten CVS patiënten ook voelen…ze doen zo hun best om bij de actieve maatschappij te horen maar worden overal buitengesloten zonder dat er een duidelijke aanleiding is en dan nog wel door mensen van wie verwacht wordt hen te helpen.
Internationaal is er meer en meer een erkenning en herkenning van de problematiek. In ons land doen de overheid en het Riziv alsof hun neus bloedt. Maar ik tel wél overheidsambtenaren, ziekenfondsmedewerkers en beleidsmakers of hun familie onder mijn patiënten.

Daarom een aantal voorbeelden uit de praktijk:
Eén van mijn patiënten met CVS/Fibromyalgie die zo vaak als ‘tussen de oren' gelabeld wordt, moet een poortkatheter krijgen. In de werkomgeving hebben de chirurgen en masse afgesproken dat mijn patiënten geen recht hebben op zo'n ingreep omdat ze geen rekening houden met de argumentatie en de diagnose. CVS/ME is voor hen een ingebeelde ziekte. Wie CVS/ME heeft hoeft geen medicatie maar een consult bij de psychotherapeut besloten de chirurgen.
Een tijd lang werden mijn patiënten ook geweigerd op de spoedopname. Wanneer ze durven langs te komen moeten ze eindeloos wachten en worden ze amper onderzocht. Mijn patiënten kunnen nooit iets fysieks krijgen. Eén keer CVS ... it's all in the mind. Van discriminatie gesproken!
Mijn naam op een voorschrift, een doorverwijzing…  is voldoende om bij een aantal dokters aversie op te wekken en dat uit zich dan in negatief gedrag naar de patiënt toe.
Als ik dit zo bekijk dan hebben CVS patiënten het nog harder te verduren dan psychiatrische patiënten. Deze worden wel erkend en herkend. Vele dokters vinden dat mijn patiënten zich letterlijk inbeelden dat ze een ziekte hebben en daarvoor gestraft moeten worden… ze moeten beter hun best doen, ze moeten oefenen dan gaat het wel over en anders zijn het profiteurs.
Ik begrijp dat deze patiënten zich onwennig voelen bij een hulpverlener, ze voelen zich beschaamd, ze zijn bang weer de deur gewezen te worden.
Een ander voorbeeld…
Een controlerende dokter van een mutualiteit stelde zich dreigend op en vertelde mijn patiënte dat zij niet moest verwachten dat ze nog lang werkonbekwaam zou blijven. De patiënte mocht zelf kiezen welk rapport ze wou overhandigen aan die dokter want het mocht er maar één zijn, de rest werd niet belangrijk geacht. Afhankelijk van het gekozen rapport zou de arts dan beslissen of ze nog langer werkonbekwaam zou blijven. De volgende maand moest ze alweer verschijnen. Die patiënte heeft er nog nachtmerries van en een duivelse schrik dat ze moet teruggaan.
Een andere controlerende dokter weet een patiënte te zeggen dat ze naar een dubieus centrum ging en dat dit een negatief effect heeft op haar beoordeling.
Dr Kris van Kerckhoven, controlerend geneesheer bij het Onafhankelijk Ziekenfonds is de oprichter van een eigen behandelingscentrum voor CVS en fibromyalgie …. via mindfulness. Uiteraard  heeft hij goede bedoelingen. Wat niet kan is het feit dat controlerende dokters bij het ziekenfonds mijn patiënten vrijwel verplichten om naar hun centrum te gaan. Dit is volgens hen de enige weg tot genezing.  Dit is wel een brug te ver.
Geen van die dokters heeft me ooit om uitleg gevraagd en ze controleren patiënten zonder ook maar enige kennis van die aandoening. Zelfs dokters van de grootste  politieke partij van Vlaanderen, gespeend van elke kennis en al lang buiten de actieve geneeskunde, doen zomaar uitspraken in de media waardoor ze de tweedracht vergroten.
Waar blijft het begrip van de hulpverleners voor patiënten met een aandoening die niet helemaal duidelijk is maar waar wereldwijd veel onderzoek naar gebeurt? Is de ziekte van Alzheimer dan zo duidelijk, kent men daar al een oorzaak van? Of Parkinson? Of MS? Over vele ziekten is het laatste woord nog niet gezegd.
Desondanks  heeft men toch veel mededogen…maar niet voor CVS. Ik geef toe dat het een ongelukkige naam is voor een desastreuze aandoening waarbij patiënten hun dagelijkse taken niet meer aankunnen door gebrek aan energie.
Als dokter zou ik eens ernstig rondneuzen in de wetenschappelijke literatuur die hierover bestaat. Maar er is hoop.
Ik lees dat prof. Marc Noppen van de VUB opkomt voor een adequate preventie van ziekten, dat er ook aandacht kan komen voor deze syndromen waarbij problemen van inflammatie, darmproblemen, neurologische problemen,… een rol spelen. Hij heeft zijn denkraam open getrokken. Uiteindelijk zie je ook in CVS/ME veel overlappende symptomen met andere chronische aandoeningen. Hebben depressieve patiënten immers ook geen darmproblemen? Of hormonale problemen, of moeheid?  Als je eenmaal buiten het beperkt specialistisch terrein kijkt ga je bij veel ziekten gelijkaardige klachten zien. Professor Noppen heeft geluisterd en zijn conclusies getrokken.
Ik hoop dat ik nog mag meemaken dat mijn patiënten ernstig genomen worden en dat men gaat inzien dat de levenskwaliteit van deze patiënten slechter is dan bij veel andere aandoeningen.
Ook dat is evidence based…zie volgend artikel "Chronic Fatigue Syndrome Found Worse Than Diabetes, Multiple Sclerosis, Cancer, etc":
http://www.cortjohnson.org/blog/2015/08/05/chronic-fatigue-syndrome-worse-mulitple-sclerosis-cancer/
Over de zo vaak geciteerde en ook door het RIZIV aangehaalde PACE trial die als basis dient voor de aanpak in België is nu heel veel te doen. Er blijken heel wat tekortkomingen in de studie te zitten. En de uitvoerders van de studie zijn nu verplicht de onderzoeksresultaten openbaar te maken, iets waar ze zich altijd tegen verzet hebben. De waarheid komt aan het licht. Collega's van Columbia University, Standford, Miami en London University College onderschrijven mijn stelling. Zie artikel - Trial by error: The Troubling Case of the PACE Chronic Fatigue Syndrome Study, http://www.virology.ws/2015/10/21/trial-by-error-i/
Ik heb het gevoel dat er stilaan iets aan het veranderen is, ik had graag gezien dat de overheid en met name het RIZIV uiteindelijk een duidelijk standpunt innam, nu er steeds meer aanwijzingen komen dat de vroegere aanpak onvoldoende was.

Dr Anne Marie Uyttersprot

 

Bron: MediQuality

07:33 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (3)

28 november 2015

Komt een geschenk bij de dokter ...

Pakjestijd komt eraan! Dat leidt soms tot delicate situaties. Want soms bieden patiënten uit dankbaarheid een doosje bonbons of een fles wijn aan. In het dorp in de Ardennen waar ik wel eens het weekend doorbreng is het niet ongewoon dat de dorpsdokter zijn deel van de jachtbuit krijgt. Net zoals de apotheker zijn deel van de paddenstoelen krijgt die hij gekeurd heeft. Andere patiënten, uit Centraal-Europa bijvoorbeeld of Noord-Afrika, komen aanzetten met specialiteiten uit hun geboortestreek. Dat zijn een kleine attenties die men graag aanneemt. Maar wat hoor je al arts te doen als het bedankje een doos champagne betreft? Zijn daar wettelijke of deontologische regels voor?
Ik zoek het op op de website van de Orde van Artsen, maar vind geen enkele zoekterm die me een antwoord biedt op deze delicate vraag. Een bevriende advocaat weet het wel: substantiële cadeaus zoals grote cadeaubonnen, kisten wijn, bankbiljetten, juwelen, tafelzilver, vliegtickets, dient men beleefd te weigeren. In beginsel  is een geschenk accepteren ‘not done'. De beroepsregels schrijven voor dat u als behandelaar geen geschenken van een patiënt of diens familie mag aanvaarden die in een onevenredige verhouding staan tot de gebruikelijke honorering. De exacte grens wordt niet gegeven en die laat op die manier dus ruimte om afhankelijk van de omstandigheden van het geval te beoordelen of een geschenk wel of niet in verhouding is.
 Ik vind wel een richtinggevend vonnis van de Rechtbank te Maastricht, 29.05.2012, (RBMAA:2011:BW6750) waarbij de rechter een geschenk van een patiënt van € 100,- aan een doktersassistente nog toestaat. Volgens de rechter is dit echter al wel het grensgebied en misschien zelfs is het over de grens heen. De dokter zelf was het overigens niet eens met het accepteren van de gift zodat de assistente wél haar baan kwijtraakte. 
Als het gaat om een nalatenschap is de wet heel duidelijk:  het accepteren van een nalatenschap van een patiënt is nooit toegestaan indien deze wilsverklaring is opgesteld tijdens een ziekte waarbij de arts de patiënt heeft bijgestaan.
De Nederlandse ‘Gedragscode Medische hulpmiddelen'  stelt dat het incidenteel ontvangen of geven van een geschenk mag, mits het geschenk een winkelwaarde heeft van niet meer dan € 50.- (inclusief btw). Contant geld of een equivalent hiervan is niet toegestaan. De absolute grens bij het aannemen van een geschenk van een patiënt is niet met 100% zekerheid vast te stellen. Een fles champagne uit de supermarkt kan dus nog. Een fles Dom Perignon kunt u beter beleefd afslaan.
De American College of Physicians position paper on ethics stelt het volgende, "Een klein geschenk aan een arts als een blijk van waardering is niet ethisch problematisch."
De auteurs  merken wel op dat aandacht moet uitgaan naar de aard van de gift, de mogelijke gevolgen voor de arts-patiëntrelatie, en de waarschijnlijke motivaties en de verwachtingen van de patiënt. Wat motiveerde de patiënt om een cadeautje te geven? Wat betekent het geschenk voor de patiënt? Is het een klein teken van warmte en waardering of een vermoedelijke poging om te manipuleren of de zorg te beïnvloeden?
Wil de patiënt zijn relatie met de arts veranderen en streeft hij ernaar dat persoonlijker of intiemer wordt? Of hoort het bij de  cultuur van de patiënt  ven van een cadeau de enige manier is  om ervoor te zorgen dat hij op een hoogwaardige gezondheidszorg kan rekenen? Artsen mogen niet vergeten dat de motivaties bewust of onbewust kunnen zijn. Het is daarom dat  psychoanalisten nooit een cadeau mogen aanvaarden.
Ik knabbel aan een stukje Merci, terwijl de telefoon gaat. Mijn vriend de chirurg aan de lijn. Krijgt hij wel eens cadeau van een patiënt? Dat valt tegen, hoor ik. Occasioneel eens een fles wijn. Vaker een scherp keukenmes. Terwijl hij een hekel aan koken heeft en nog geen boterham zelf snijdt.
Een huisarts uit het Nederlandse Enschede deed het omgekeerde. Hij kocht voor zijn 38-jarige patiënte een auto, zodat ze haar kinderen niet op een brommertje naar school hoeft te brengen. Dokter B.  (63) hoorde het verhaal van Shirley, moeder van drie zoons met een bijzondere 'gebruiksaanwijzing', van autisme tot ADHD.
Zij had een Daewoo Matiz gekocht, maar binnen drie maanden was die rijp voor de sloop. "Ze moest nu haar zoon op haar brommertje naar school brengen. Dat lijkt me 's winters, met sneeuw en ijs niet geweldig", aldus dr B.  uit Enschede. Hij kocht voor haar voor 1.450 euro een Hyundai Atoz met 114.000 kilometer op de teller en geeft ook nog eens een jaar garantie. Op persoonlijke titel. Zijn patiënte is er blij mee: "Ik vind dit super. Hij is een heel lieve huisarts."
Waarmee ik er nog altijd niet uit ben. Wat leg ik dit jaar onder de kerstboom?

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

08:53 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

27 november 2015

Seksueel geweld en artsen in opleiding

"Hij was de meest attente man op mijn dienst, hij maakte tijd voor me, verdedigde me bij de casussen die we moesten bespreken. Tot die avond: ik had een van de zoveelste driedagen wachten. Rond elven kwam hij nog even binnenlopen. Ik was in opleiding in een perifeer ziekenhuis. De verpleging was aan haar koffiebreak. Hij wou iets bijzonders met mij bespreken. We liepen de gang op. Achter de hoek was de linnenkamer, die deur stond altijd tegen. Hij duwde me binnen..."
"Het duurde alles bij elkaar nog geen vijf minuten. De dagen daarop merkte ik dat hij bespreking agressief was, alsof hij me in de hoek wou duwen. De tweede maal dus. Ik zie hem nu soms terug op bijscholingen. Een oude lelijke meneer. Die meneer is nu een neuropsychiater op leeftijd en slijt zijn laatste dagen in de luwte van een perifeer ziekenhuis."
Nadat Anke Laterveer haar verhaal over aanranding deed op haar blog en televisie, deed ze een oproep om ervaringen met seksuele intimidatie, aanranding en verkrachting te delen. Het blijkt van alle klassen, tijden en opleidingen te zijn. Ook wij kregen verschillende reacties binnen. Je gaat de vraag stellen of er werkelijk een djin zit in dat reptielenbrein dat bij nogal wat mannelijke exemplaren van onze species overontwikkeld is. Nu de MWAB  november een studiedag over gender en brein organiseert is het passend en billijk hier even aandacht aan te besteden.
Bij het begin: de Nederlandse cabaretière Anke Laterveer leerde een man kennen op een datingsite en na een lange chatsessie kon hij haar overhalen om bij haar thuis af te spreken. Hoewel Anke Laterveer zich ongemakkelijk voelde bij het idee een vreemde in haar huis uit te nodigen, zwichtte ze na lang doordrammen toch. 'Ik vertel over hoe hij aan mijn kleren trok, aan me zat, me zoende en zei dat ik gewoon even mee moest werken. Dan was het zo voorbij. Ik zeg niets over hoe vaak ik die zin al gehoord heb', schrijft Anke Laterveer op haar blog. Anke deed aangifte bij de politie maar omdat er geen bewijzen waren en de jongen op eigen initiatief wegging, kon er enkel huisvredebreuk worden aangegeven. Voor de aanranding gaat hij vrijuit.
In het Nederlandse televisieprogramma Pauw deed Anke Laterveer haar verhaal. Ze sprak over de aanranding, de posttraumatische stress die haar achteraf kwelde en de walgelijke 'jouw woord tegen dat van hem'-mentaliteit waar ze op botste toen ze aangifte deed. Haar verhaal liet niemand koud. Samen met een vriendin lanceerde Anke Laterveer de hashtag #ZegHet. Een heel simpele aansporing voor een heel moeilijk maatschappelijk probleem: seksueel geweld. Duizenden openhartige tweets volgden. Het probleem werd eerder dit jaar al aangekaart op Belgische sociale media met de hashtag #WijOverdrijvenNiet. Na haar krachtig stuk 'Mijn naam is niet Hey Sexy' trapte blogster Yasmine Schillebeeckx die momenteel een boek schrijft over seksisme ('Echte vrouwen bestaan niet' , samen met blogster Annebeth Bels en anderen (Amelie Mangelschots, Romina Verwichte en Jolien Voorspoels) mee #WijOverdrijvenNiet in gang.
Dokters zijn ook mensen en niets menselijks is hen vreemd. Vreemd gaan dus ook niet. Maar dat betekent nog niet dat men een gezagspositie mag misbruiken. Het excuus dat ik de voorbije decennia telkens opnieuw hoor is dat "ze" flirtte. Voor de goede orde. Flirten mag. Er zijn hele bibliotheken volgeschreven, tientallen opera's gemaakt over flirten en zijn consequenties.
Maar flirten betekent niet dat iemand jou achteraf iets verschuldigd is. Niemand heeft recht op een anders lichaam. Als iemand een grens overschrijdt: zeg het. "Zeg het tot iedereen het hoort. Je overdrijft niet," zegt Anke Laterveer. Seksueel geweld bij artsen in opleiding blijkt nog altijd een probleem te zijn. Het  wordt tijd dat men daarvoor een eigen meldpunt opzet. Ik overdrijf niet.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

15:51 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)