07 maart 2013

Biochemische routekaart van de mens in beeld

Systeembiologen hebben voor het eerst een complete biochemische routekaart van de mens samengesteld. Met de routekaart wordt het in de toekomst mogelijk om voor iedereen inzichtelijk te krijgen voor welke ziekten hij aanleg heeft. Ook kan gezien worden welke voedingsstoffen iemand nodig heeft en welke voeding of welk medicijn het meest effect zal hebben bij die specifieke persoon.

De kaart, die zondagavond werd onthuld in Nature Biotechnology http://www.nature.com/nbt/journal/vaop/ncurrent/full/nbt.... , is een aanvulling op het menselijk genoom, de gehele dna-volgorde van de mens. Experts stellen zich voor dat in de toekomst al op jonge leeftijd - of zelfs al via de ouders - het hele genoom wordt uitgelezen, waarna de stofwisselingskaart erop wordt geprojecteerd. Ieder mens kan dan in theorie zien voor welke ziektes hij aanleg heeft, welke tekorten aan welke voedingsstoffen hem parten kunnen gaan spelen, en welke voeding en eventueel medicijnen het meest geschikt zijn om ziektes te voorkomen of te behandelen. De 'routekaart' werd samen met een internationaal conglomeraat van tientallen wetenschappers samengesteld uit vijf eerdere schetsen en plaatselijke detailkaarten. Wetenschappers verwachten dat veel aandoeningen die nu niet worden herkend als ziekte, subtiele verstoringen zijn van onze stofwisseling. Haast 7.500 biochemische reacties hebben de wetenschappers nu in kaart gebracht, zo'n 90 procent van het menselijke totaal. De kaart zal 'de verkenning van nieuwe grenzen' in de geneeskunde mogelijk maken, schrijft het team in Nature Biotechnology.

Marc van Impe

 

 

11:05 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

26 februari 2013

Eeen zieke geest in een gezond lichaam, dixit Christine Van Broeckhoven

 

De verzorgingstehuizen zitten er vol van: oude maar ijzersterke lichamen met daarin een geest die met flarden amper aan elkaar hangt. Ze worden elke dag ouder, en elke dag neemt de aftakeling toe. Het geheugen verdwijnt, de kennis verdampt, er blijft woordeloze emotie, woede soms, zelfs geen plaats meer voor verdriet. Dementerend het einde  tegemoet, dat steeds verder lijkt te wijken. En blijkbaar niemand die daar nog wat wil aan doen.  Dementie is niet cool. Dat blijkt uit de cijfers: er wordt 26 keer meer geïnvesteerd in kankeronderzoek dan in onderzoek naar dementie. En 14 keer meer in de strijd tegen hart- en vaatziekten. De markt is nochtans gigantisch. Alleen al in België zijn vandaag naar schatting 200.000 mensen getroffen door dementie, in 2050 zullen dat er meer dan 350.000 zijn. Ik zou dan honderd zijn en hopelijk niet langer dement. Als er ergens stimuli zouden moeten uitgedeeld worden, dan hier. Waarom voert de EU geen notionele interestaftrek in op het onderzoek naar een medicijn tegen alzheimer? Want als het van de industrie alleen afhangt zal het nog lang duren. De resultaten van het onderzoek zijn immers teleurstellend: dit jaar faalde een studie met het medicijn Dimebon van Pfizer. In augustus haalde Solanezumab van Eli Lilly de finish niet. "De jongste vijf jaar zijn alle experimenten met veelbelovende nieuwe medicijnen in de laatste rechte lijn mislukt", zegt  Christine Van Broeckhoven. "Nu gebeurt wat we al langer vreesden: de farmareuzen stoppen hun alzheimeronderzoek in de koelkast.” Iets om over na te denken. Nu het nog kan.
Marc van Impe

11:40 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

24 februari 2013

De kunst van het slecht nieuws

Het is de tijd van het slechte nieuws. Voorjaar: of ze vallen als vliegen of ze staan op hun benen te trillen. Mijn kennissen, collega’s van ooit geleden, mijn verre familie. En ik word er wel mee geconfronteerd. Meer dan de anderen. Die krijgen een glas wijn, een whisky, een flard roddel. Ik krijg de vragen. Want ik heb toch een geleerde vrouw wiens kennis op mij moet afstralen? De vraag is  hoeveel eerlijkheid er gewenst is tijdens die slechtnieuwsgesprekken. Ik hoef niet meneer madam de  doktoor te zijn om te weten wanneer geen genezing meer mogelijk is. Ik hoef daarvoor geen  supersnel analysetraject. Sommige dingen zijn zo meteen duidelijk, hier is geen genezing meer mogelijk, er zijn uitzaaiingen op afstand: in de botten, de lever of in de longen. Raar dat de artsen dan in verkleinwoordjes gaan spreken. Dat wordt niet geapprecieerd. Patiënten willen meer weten wat kan en niet langer kan. Wat aan de orde moet komen is wat er nog wel mogelijk is en tegen welke 'prijs'. Wat me de voorbije jaren steeds vaker treft is dat de patiënt wil weten wat de gemiddelde overlevingswinst is met de voorgestelde chemotherapie, vergeleken met enkel palliatieve zorg. Vaak gaat het over een paar weken, een maand of twee, hooguit. Zoals ergens een arts  schreef: 'Ik denk erover om de overlevingswinst in uren uit te gaan drukken, dan klinkt het tenminste wat langer'. Dat vind ik een zinnige gedachte, bedenk ik, terwijl ik een mooi papiertje zoek voor weer eens een fles die uit mijn kelder naar een doodzieke medemens verhuist. Want het is weer zover. Een man, 58, Europees ambtenaar, 40 packyears tabak er doorheen gejaagd. Drie jaar geleden gestopt met roken. Sappen en groenten en vezels en sport. Groot longcarninoom, uitzaaiingen in een rib en in de bekkenkam.  2 kinderen van 28 en 20 jaar. Net opa geworden. Had nog een leuke vakantie gepland. Straks alles kwijt.  Ongeloof, woede, oneerlijk behandeld, wil second opinion. Hij vraagt: “Maar ik word toch wel beter?” Zijn vrouw had gebeld: “Wil je hem asjeblief geen hoop meer geven? Geef hem rust.” Dan vertel ik  een verhaal.
Marc van Impe

Over Diagnose stellen en slecht nieuws brengen geeft Prof. Dr. F. Eyskens, van het UZ Antwerpen, een lezing op de BOKS Info dag  op 2 maart. De uitnodiging vindt u hierbij.

09:55 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)