19 maart 2014

Ziekenhuizen: een slecht rapport


VILVOORDE 19/03 - Alles zal getoetst worden. Gemeten. Gewogen en te licht bevonden. Universiteiten die diploma’s afleveren. Auto’s die meer verbruiken dan ze officieel adverteren. Theefabrikanten die meer stof dan blaadjes verkopen. Ziekenhuizen die meer of minder kans geven op een spoedig herstel. Het spreekt voor zich dat de universiteitsrectoren en autofabrikanten niet altijd even gelukkig zijn met de ranking die ze opgelegd krijgen. En voor elke plaats op de ranglijst is er tekst en uitleg.
Theefabrikanten zullen uitpakken met fair traide stof als wiedergutmacher. Maar ziekenhuizen hebben het moeilijker. Als uit een Vlaams onderzoek bij 45 ziekenhuizen blijkt dat je in het ene ziekenhuis 1 kans op 10 hebt om binnen de vijf jaar aan een kankerdiagnose te sterven, terwijl dat in een ander liefst 1 op 2 is, dan is je keuze als patiënt snel gemaakt. Het onderzoek betrof vrouwen met borstkanker en werd gevoerd door het Kankerregister, het Vlaams Patiëntenplatform en de Vlaamse overheid.  Alle Vlaamse ziekenhuizen die boven het Vlaams gemiddelde van  82% overlevingskans zitten, publiceren hun cijfers. Maar op één uitzondering na maken de 8-tal ziekenhuizen waarbij minder dan 3 op 4 patiënten overleven, zich niet bekend. De betrokken organisaties en Test-Aankoop en met hen 36.000 patiënten die een petitie ondertekenden willen openheid van zaken en eisen dat de Vlaamse overheid de cijfers publiceert.
Waarom niet, bedenk ik. Een ziekenhuis is een instelling van openbaar nut die grotendeels gefinancierd wordt met gemeenschapsgelden en het is  niet meer dan logisch dat die gemeenschap weet wat dat geld opbrengt. Een jaarverslag, een activiteitenrapport, een website opgefleurd met fancy kleurtjes en stockbeelden van glimlachende verpleegsters die je zo een enema mogen steken, volstaan niet. Ziekenhuizen zijn met gevangenissen de laatste instellingen waar de burger niets in de pap te brokkelen heeft. Wie hier binnenkomt ondergaat, legt zich neer bij de regels, is blij als hij er weer goed van lijf en leden uit komt. Dat moet anders. In de ziekenhuizen bedoel ik dan. In schoolgemeenschappen hebben ouders als consumenten, naast de leerkrachten, het technisch personeel, de directie en de inrichtende macht een evenwaardige plaats verworven in het bestuur en beleid. Ze beslissen mee over leerprogramma, investeringen, benoemingen, de richting die een school uitgaat. Om het met een ouderwets woord te zeggen: de ouders hebben inspraak.
Ziekenhuisdirecteuren die ik wel eens spreek hebben het liever over de Toyota Way ,  de Tokyo Disney Resort methode, en de Plan Do Check Act en andere google-de-gook die gladde managementgoeroes in een veel te duur pak uit te half-confectie hen in ruil voor enkele tienduizenden euro's in het oor blazen. Ze hebben het over patiënten die allemaal VIP zijn, over People First, maar zijn eigenlijk ze het meest begaan met het nieuwste verbouwingsplan dat "hun" ziekenhuis mooier en meer flashy moet maken. Inspraak daar hebben ze een broertje dood aan. Controle, daar dient de revisor voor. De patiënt is een noodzakelijk kwaad. Daarom dit pleidooi voor de oprichting van een actieve patiëntenraad in elk ziekenhuis. Het zal wel even duren voor deze zijn draai gevonden heeft. Maar het kan alleen maar bijdragen aan de verbetering van de kwaliteit van de zorg. En niet een nieuwe inkomhall. En daar gaat het om.
Marc van Impe
De ziekenhuizen die hun cijfers wél bekend maken.
Overlevingskans na interventie borstkanker.
AZ Glorieux Ronse                 93%
UZ Brussel                            91%
AZ Nikolaas                          87%
Jessa Hasselt                        87%
AZ Sint-Maarten                    86%
UZ Leuven                            85%
AZ Jan Palfijn                        84%
GZA       Antwerpen               83%
AZ St-Joze Malle                    83%
ZOL Genk                             83%
AZ St-Dimpna Geel                82%
OLV Aalst-Asse-Ninove           82%
AZ Sint-Lucas Gent                82%
Imelda                                  81%
Jan Yperman                         80%
AZ H-Hart Tienen                  80%
AZ St-Blasius                        80%
AZ Groeninge                        80%
St-Jozef Izegem                    80%
AZ St-Jan Brugge                  80%
St-Vincentius Deinze             80%
St-Franciscus Heusden          79%
UZ Gent                              79%
Maria Overpelt                     78%
St-Jozef Bornem                  78%
AZ Delta Roeselare               78%
M. Midddelares Gent             78%
AZ Turnhout                        77%
AZ Oudenaarde                    77%
Sint-Trudo                           77%
Az Vesalius Tongeren            73%


De andere ziekenhuizen weigerden hun ranking bekend te maken.

Marc van Impe


Bron:MediQuality

12:07 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

12 maart 2014

Het RIZIV is vijftig jaar oud, tijd voor iets nieuw?

Vorige week donderdag werd op een academische zitting de vijftigste verjaardag van de Belgische ziekte- en invaliditeitsverzekering gevierd. Omdat je op een academische zitting geen vragen mag stellen, een onhebbelijke gewoonte waar journalisten aan lijden, en omdat de geleerde vrouw die dag in het gips ging, hebben we het feestje gelaten voor wat het was. Het uitstekende persagentschap Belga en onze talrijke vrienden hebben ons perfect op de hoogte gebracht.

Uiteraard niets dan hoera en nog vele jaren. Minister Laurette Onkelinx, aldus Belga,  zei nog voor de aanvang van het feest begon dat "politieke keuzes zullen nodig zijn". Wij kunnen dit alleen maar bijtreden.  We zeggen zelfs meer: waarom nu pas?  Zelfs Standard & Poor's zegt dat onze gezondheidszorg naar de dieperik gaat.

Toch blijven onze beleidsmakers juichen dat we de beste gezondheidszorg ter wereld hebben en dat onze burgers het meest tevreden zijn van alle Europeanen. Maar nu de cava op is, de koning naar Laken en het feest voorbij, wordt het tijd om de realiteit weer onder ogen te zien. Na vijfentwintig jaar onafgebroken politique du coeur hebben we bereikt dat de Belg van alle Europeanen het meest uit eigen portemonnee voor zijn gezondheidszorg betaalt, tot zo'n 25%.  De EU-burger betaalt  gemiddelde 15%. De sociale ongelijkheid is er alleen maar op vooruitgegaan. Hooggeschoolden leven maar liefst vijf jaar langer dan laaggeschoolden, en welvarende landgenoten zijn vijftien jaar langer gezond dan armen. Dat bewijzen de cijfers van Koning Boudewijnstichting, van Wetenschapsbeleid en de EU. Een op de zeven Belgische gezinnen stelt een medische interventie uit omwille  van geldtekort! De zachtzinnige Jo De Cock gaf het zelfs toe dat onder de stedelijke bevolking stelselmatig ‘onderverbruik' groeit. Volgens het  KCE scoort ons land als het om duurzame gezondheidszorg gaat laag tot slecht. Kunnen we onze infrastructuur behouden voor onze kinderen? Zijn we wel innoverend genoeg? Kunnen we reageren op nieuwe noden?  Houden we het systeem betaalbaar? Als we   op die vragen al kunnen antwoorden – meestal ontbreken immers de nodige data- dan zijn de antwoorden negatief.  In een open brief klaagden het voorbije weekend zes vooraanstaande Vlaamse medische wetenschappers* deze situatie aan. Er is volgens hen nood aan "een patiëntgericht zorgmodel waarin de patiënt gezien wordt als een volwaardige partner, die met een eigen verantwoordelijkheid zijn gezondheidszorg stuurt." Lees:  de grote ziekenfondsen die pretenderen de patiënt en zijn belangen te verdedigen zijn hierin schromelijk tekort geschoten.

In zijn vrije tribune die we deze week publiceren, klaagt professor Guy Van Camp, cardioloog, dit gebrek aan visie aan. En graag citeren we opnieuw de administrateur-generaal van het Riziv: "Een sluitende begroting … is nog geen waarborg voor een sluitend gezondheidsbeleid. Er is ook een duidelijke visie op de organisatie van de zorg nodig."  "Het is voor de gezondheidszorg vijf voor twaalf," schrijven de Zes*.

Het Riziv bestaat nu 50 jaar. De laatste helft daarvan is er nauwelijks iets veranderd. Alsof de wereld stilstaat. Stel je voor dat het Riziv onze telecom aanstuurde, zegt onze vriend de topambtenaar, dan liepen we nu nog allemaal met een halve kilo GSM in onze binnenzak. Daar kon je toch ook mee bellen. Waarom zou je dan veranderen? Of toch tijd voor iets nieuw?

Marc van Impe

Bron: MediQuality

10:25 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

03 maart 2014

De grote leegloop van het bestaan

Het zand van de storm is enigszins gaan liggen, maar de rust is een valse rust. Het echte offensief moet nog komen. Wacht tot het zomer wordt, zegt mijn vriend de jonge specialist die tegen beter weten in hoopt op een academische carrière aan zijn geliefde Alma Mater. De vorst uit het Oosten heeft ons binnen gedreven. Het is te koud om te wandelen, laat staan dat je bij dit weer de helling naar Conrad neemt. Het worden dus homeopathische glazen trappist en een gecorrigeerde koffie voor de gezondheidsfanaten. We bespreken het vertrek van niet zomaar een kniechirurg uit een zeer bekend universitair ziekenhuis.

 

Dat het om het geld zou gaan, daar lachen ze mee. Ik hoor verhalen over werkdagen van 20 uur, over zalen en afdelingen waar Schotse clans elkaar het leven zuur maken. Over naarstig studiewerk dat moeiteloos gerecupereerd wordt door een diensthoofd prof en onder zijn naam verschijnt. En door collega’s die in seriële een-tweetjes elkaars gewoonten en tradities tot evidence based medicine verheffen door middel van publicaties die van elkaar een doorslagje zijn. Over patiënten waarover terwijl de kamerdeur nog wagenwijd open staat in de meest minachtende taal commentaar gegeven wordt. Over syndicalisme en verkiezingen die om de haverklap de sfeer versjteren en het debat beheersen.

 

Maar ook verhalen over overwinningen die gehaald worden, soms tegen beter weten in. Over patiënten die het redden, ondanks de voorgeschreven behandeling. Over familieleden en mantelzorgers en mantelzorgers die in het verweer gaan. Die het niet pikken dat ze uren in de wachtzaal moeten sudderen. Over romances die sterker zijn dan een Duitse soap en over vechtscheidingen die zorgen voor ijzige stiltes. Er is het verhaal van die prof die zijn hele gezin vergat maar door zijn staf en patiënten op handen gedragen werd. En de prof die er alles voor zou doen om toch nog maar eens in de media te komen.

 

Kortom, het leven zoals het is en dat de meeste artsen wel gedurende een korte of lange periode gekend hebben.

 

Mijn vriend die beter moest weten geeft een laatste rondje en het besluit: het is zoals ons woongedrag: er was een tijd dat de academie de periferie leegplukte, iedereen ging in de stad wonen. Nu gebeurt het omgekeerde, het is beter in de periferie te wonen.

 

Buiten giert de Oostenwind. We zitten in het oog van de storm Er is zeker geen beterschap op komst.

 

 

 

Marc van Impe

 

16:09 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)