28 januari 2016

Le chagrin caché du médecin

On ne s’imagine pas le nombre de médecins qui, pris par l’émotion, ne peuvent toujours retenir leurs larmes alors qu’ils prodiguent des soins. Une enquête néerlandaise effectuée auprès de 7.776 médecins indiquent qu’un quart des médecins versent de temps en temps une larme en présence de l’un ou l’autre patient.

La profession médicale est une occupation davantage chargée d'émotion que d'autres professions. Les plus affectés par le stress émotionnel sont les oncologues, les gynécologues, les gériatres et les pédiatres. Ils sont en effet aussi les porteurs les plus fréquents de mauvaises nouvelles.

Comment les médecins vivent-ils cette situation? J'en connais qui se réfugient dans le cynisme et qui évitent tout contact «humain», ils donnent l'impression extérieurement d'être froids et insensibles, mais le soir à l'abri de leurs portes closes, quand dort le reste de la maisonnée, ils se réfugient dans un air de Bach et dans un ou plusieurs verres d'alcool. 

Dans le café que je fréquente de temps à autre à Bruxelles, situé à l'ombre du grand Schuman, j'entretiens volontiers, de temps en temps, des conversations avec un médecin qui travaille dans les cliniques toutes proches du parc. L'homme tient à chaque fois à me faire le récit de ses dernières expériences.

Si d'aventure un cas a présenté des difficultés, s'est mal terminé, il faut absolument qu'il me l'explique du début à la fin, comme si j'étais un de ses confrères, il évoque une alternative et d'autres possibilités, aligne ensuite les raisons pour lesquelles il n'a pas suivi certaines pistes, me parle des antécédents du patient et termine en sombrant dans un énième verre de Jameson.

Heureusement que sa compagne prend le volant et est large d'esprit. Plusieurs médecins dans mon entourage plus ou moins proche s'en sont allés l'année dernière. Ils ont eux-mêmes décidé de mettre fin à leurs jours. Le stress émotionnel, les pressions excessives du travail et surtout l'absence d'une caisse de résonance, d'une oreille attentive, leur étaient devenus insupportables. Dans ces moments-là, le fait de donner des coups de pied enragés aux pneus de sa voiture ne suffit plus. La voiture devient un instrument de suicide.

Et il y a encore plus que la mort d'un patient. Les médecins qui sont appelés à comparaître devant le conseil de discipline, qui doivent se justifier devant le Conseil Médical, ou qui sont contraints de se présenter devant les pandores de la maréchaussée de l'INAMI, s'y retrouvent généralement seuls. Les plaintes sont le plus souvent anonymes et infondées mais les dégâts émotionnels n'en sont pas moins importants. Les sentiments du médecin plongé dans ce genre de situation difficile sont rarement évoqués dans les couloirs des hôpitaux.

Le chagrin caché du médecin est un réel problème. Les patients décédés et les éventuelles erreurs font rarement l'objet de conversations entre médecins et dans l'hôpital. Mais le médecin a lui aussi ses émotions. Un hôpital de Groningue a décidé de briser ce tabou.    

Le Centre Médical Universitaire (UMC) de Groningue permet donc aux collègues d'engager entre eux des conversations à propos des fautes qu'ils ont commises ou des situations difficiles qu'ils ont vécues. La culture de l'introversion fait que de très nombreux médecins ont du mal à admettre qu'ils sont émotionnels, ou sont personnellement touchés et impliqués dans leur travail, explique Jan Jaap Erwich, gynécologue et président de la commission des calamités dans le cadre des soins aux patients de l'hôpital. 

L'équipe de soutien aux pairs qui existe à l'UMC Groningen depuis quelques années est composée de 35 médecins et de 40 membres du personnel infirmier. C'est le seul hôpital qui a pris les dispositions nécessaires à une telle échelle pour que les collègues puissent se soutenir. Si un incident survient quelque part dans l'hôpital, les médecins, le personnel infirmier et d'autres prestataires de soins doivent le signaler eux-mêmes.

Ils reçoivent alors un coup de fil de l'équipe de soutien. Ce type de situation survient environ 130 fois par an. L'équipe n'enquête pas elle-même sur les calamités: il n'y a pas d'enregistrement des cas ni de citation à comparaître et le secret professionnel est de rigueur. Les médecins et le personnel infirmier posent des questions de base à leurs collègues: comment allez-vous? Vous mangez bien, vous buvez bien, vous dormez bien? Thera Links, interniste et membre de l'équipe: «Nous sommes là pour le bien-être de nos collègues. Cette main posée sur l'épaule n'est pas habituelle, mais est fort appréciée.» 

La chirurgienne Liesbeth Jansen prit la décision de raconter à ses collègues les différents aspects de la procédure disciplinaire qui avait été ouverte contre elle – l'équipe de soutien aux pairs n'existait pas encore à cette époque.  Elle parla franchement et ouvertement au cours d'une "discussion axée sur les complications" ainsi nommée et qui a régulièrement lieu entre médecins afin de leur permettre de s'enrichir de leurs expériences mutuelles. Il y avait soixante consoeurs et confrères dans la salle.

Après avoir parlé de l'opération, Liesbeth Jansen révéla qu'elle était poursuivie par des proches et qu'elle avait dû comparaître devant le collège disciplinaire médical. Jansen: «Un silence de mort s'abattit sur la salle. Après cette discussion, je remarquai qu'un nombre plus important de personnes étaient en proie à des sentiments de culpabilisation ou de honte après une complication – qu'ils aient pu y faire quelque chose ou non. Par la suite je reçus encore des semaines durant des courriels et des petites tapes sur l'épaule, des collègues entraient dans mon bureau pour me parler de leurs propres expériences douloureuses. Ils n'en avaient jamais parlé jusqu'à alors, et osaient subitement le faire. C'est alors que je vis qu'il y avait beaucoup de chagrin caché dans l'hôpital.»  

Marc van Impe

Bron: MediQuality

16:05 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

De computer weet het best

In de jaren vijftig bestond een zwart-wit serie Vader weet het best. Nu bestaat De Computer weet het best. Toen de directie van het ziekenhuis waar de geleerde vrouw haar kennis en kunde aanwendt, besloot om alle oude dossiers te digitaliseren realiseerde het ongewild een van de grootste schoonmaakoperaties die de stad Vilvoorde te beurt viel. Nu de hele operatie achter de rug is –er is nog veel IT-werk, zoals de registratie van patiënten die met de regelmaat van een klok ins Blaue hinein- verdwijnen, blijken dat tal van oude met de hand geschreven dossiergegevens spoorloos verdwenen te zijn. Gelukkig kan zoiets in de toekomst vergeten zijn.

Aan de Upper West Side, niet ver van het Rockefeller Center Observatory, in de buurt van Central Park op wandelafstand van de Hudson River en George Washington Bridge, tussen West 59th Street en West 110th Street ontwikkelt Owen Rambow van de Columbia University de Declassification Engine, een supercomputer die 24 uur op 24, 7 dagen op 7, alles leest wat ingevoerd wordt, klasseert, analyseert en uit het bestaande materiaal niet alleen nieuwe executive summaries maar ook ganse artikels maakt , en dat alles ten behoeve van de Amerikaanse diplomatie. Ik stel voor dat onze regering voor eenmaal een echte inspanning doet  en van zodra beschikbaar zo'n supermachine aanschaft. Stel u voor welke besparing we hier kunnen realiseren.

1.Om te beginnen kan ruim de helft van het personeel van het Riziv ontslagen worden, want dat doet toch niets anders dan lezen en herlezen van wat al lang tienmaal gelezen werd, om het vervolgens van de linkerkant van het groene ijzeren bureau te verhuizen naar de rechterkant van het groene ijzeren bureau –als het daar niet van de rand afdondert in de toevallig klaarstaande grijze onbrandbare afvalbak. Zij kunnen dan bij het inslapend personeel van het ziekenfonds van de spoorwegen toegevoegd worden waar ze de ideale combinatie tussen stakingsdagen, recuperatiedagen en wettelijk op te nemen ziektedagen kunnen berekenen.

2.Vervolgens kan bij de FOD Volksgezondheid zo wat drie kwart van het personeel op de schop want eindelijk zal de achterstallige wetenschappelijke literatuur weggewerkt kunnen worden en zullen de metershoge stapels Science en Nature naar de papermolen mogen.

3.Ook de wijsneuzen van Minerva en CEBAM, de zelf benoemde orakels van de Evidence Based Medecine, zullen zich eindelijk naar tropische seminars kunnen begeven om daar nuttige diepgaande studies te gaan doen naar de bilharzoa en andere parasieten, waar generaties Scheutisten hun goed leven aan gegeven hebben, minutieus alles opgeschreven hebben om die kaftjes vervolgens te  laten verstoffen in het Tropisch Instituut tot ze opgegraven worden door een verloren gelopen Afrikaanse doctoraalstudent.  En misschien lopen zo'n parasiet nog op ook.

4.En de ouderlingen van de Hoge Gezondheidsraad die op een Bijbelse manier hun tijd doorbrengen door te gluren naar hun excellente en aantrekkelijke persmedewerkster zullen nu eindelijk, zonder enige inspanning, wijsraken uit hun eigen onleesbare kriebels die ze in de rand het kruiswoordraadsel uit La Libre neer gepend hebben.

5. De wetgever zou eindelijk eens zijn Midrash en misj-masj van regeltjes, oekazes, losse gedachten, opportunistische hatelijkheden, fatwah's, volslagen iditiotiën en stalinistische deportatieorders kunnen uitkuisen tot een pocketje handzaam beleid.

De computer is slimmer dan de mens: hij vindt conclusies, verbanden, ziet zaken die wij over het hoofd zagen, ziet relaties tussen auteurs, ziet waar teksten gekopieerd, klakkeloos overgeschreven worden, en herkent literatuur en wetenschap uit rubbish en vullis. Hij stelt ook vragen, suggereert antwoorden, verwerpt politiek en ideologisch gebeuzel en … is bereid tot een consensus. Volgens Tom Michel van de Carnegie Mellon University in Pittsburgh is het hèt ideale apparaat om binnen de kortste tijd de beste beslissingen te nemen inzake medische problematiek  omdat het werkelijk alles leest wat ooit online verscheen en/of ingevoerd werd en dat tegen een snelheid die geen enkele gesyndiceerde ambtenaar binnen zijn hele carrière ook maar bij benadering haalt.

Het is de geleerde vrouw die me bovenstaande informatie onder de neus schuift. Ik die in oude folianten en op bierkaartjes mijn handschrift probeer te ontcijferen, herlees nu een oude New Yorker. Zij die als een super harde schijf massa medische data verslindt. Soms ontmoeten we elkaar in de wandelgangen van ons ruime appartement en wisselen we een woord. Dan zij we de Homer en Langley van  E.L. Doctorow.

Ik herinner me een uitstapje naar de achtste etage bij het Riziv , een duizendtal referentie op een USB stick 3.0. De dame in kwestie was niet in staat de data te downloaden. Misschien had ik een CD-rom bij me?

Over twee maanden gaat de Declassification Engine werk maken van een archief van 4.5 miljoen geheime documenten van tussen 1930 en 1980. First we take Manhattan, then we take Berlin. Archibald (Archie) Leman Cochrane had het moet kunnen mogen meemaken. In ons land zullen ze uiteraard beginnen met het overzetten van het papieren internet van Het Mundaneum van Paul Otlet (1868–1944) en Henri La Fontaine (1854–1943). Dat staat immers in Bergen. First things first.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

08:36 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

27 januari 2016

Kippensoep van de kanonnier als medicijn


Ik loop snotterend en hoestend door het huis, mijn keel voelt alsof er een stel rupsbanden overheen is gereden, mijn gewrichten doen pijn, mijn maag is zeeziek. Ik heb griep en lig uit te zieken in bed. Ik lees een boek over het leven en werk van Moses Maymonides, een Spaans Joodse geneesheer uit de 12de eeuw Hij schreef kippensoep voor aan patiënten met verkoudheid en astma. Deze Joodse penicilline is een van de oudste huismiddelen bij verkoudheid en griep, maar werkt het nu echt? En vooral hoe werkt het dan?

Een aantal eminente longspecialisten geeft Mamonides gelijk. Volgens professor Irwin Ziment, longspecialist aan UCLA, komt bij het langzaam trekken van kip een stof vrij die verwant is aan het u bekende "acetylcysteïne" dat voorgeschreven wordt voor bronchitis en andere ademhalingsproblemen.

En Dr Stephen Rennard van de University of Nebraska Medical Center in Omaha beschrijft in Chest (2000) hoe hij het kippensoeprecept van zijn Litouwse grootmoeder prepareerde met veel kip, knollen en rapen.

Een eerste voordeel is dat kippensoep een stuk goedkoper én lekkerder is dan het gebruik van medicijnen.  Maar hoe werkt dat dan? Om te beginnen is er dus het zwavelbevattende aminozuur cysteïne dat werkt als antioxidant en giftige stoffen verwijdert uit het lichaam.

Cysteïne helpt bij het onderhoud van het immuunsysteem. Ook verdunt cysteïne slijm waardoor dit makkelijker opgehoest kan worden of via de neus het lichaam kan verlaten. De virussen worden met het slijm snel verwijderd.

Een bestanddeel van kippensoep, het aminozuur carnosine, blijkt het immuunsysteem te helpen om te vechten tegen vroege stadia van griep. Dan zijn er de groenten. Groenten werken ontstekingsremmend.

Gember werkt antiseptisch en ontstekingsremmend. Rode peper bevat capsaïcine dat het immuunsysteem versterkt. Knoflook en ui bevatten antivirale en antibacteriële eigenschappen. Kruidnagel is bacteriedodend en geeft een licht verdovende werking. Tomaten bevatten lycopeen die de witte bloedcellen beschermt. Kippensoep onderdrukt ook nog eens de werking van witte bloedcellen die ontstoken zijn. Hierdoor wordt het hoesten verminderd.

Alle Provençaalse kruiden brengen warmte. Tijm is goed voor de luchtwegen. Rosemarijn is opwekkend. Salie is zeer geneeskrachtig, saffraan is helend, zwarte peper is verwarmend, lavas brengt liefde en reiniging en is bovendien de ideale smaakmaker voor soepen en zout tenslotte werkt reinigend.

Ik verklap u nu mijn geheime ingrediënt: een flinke slok gin! Dat heb ik uit een boek van Roald Dahl. Het verhaal gaat over het geheime ingrediënt van de kippensoep van de Joodse mevrouw Cohen. En dat was dus gin. Jenever mag ook, zoals mijn opa deed. Maar die is dan ook kanonnier in WOI geweest en die gebruikten jenever of gin in homeopathische en profylactische doses, driemaal daags.

Goedkope kippensoep uit blik bevat de minste ingrediënten, maar werkt ook.  Ook hete gevriesdroogde kippenbouillon geeft de nodige verlichting. Hete dranken of soepen zorgen sowieso ervoor dat de luchtwegen eerder vrijkomen van slijm.

Hun conclusie: Kippensoep helpt echt. Het stimuleert ook  de liefdevolle gevoelens maar daar had de geleerde vrouw na een lange werkdag even geen zin in. Ze wou niet aangestoken worden. Hierbij het recept:

Kippensoep van de kanonnier:

Zet een oude soepkip of 4 kippenbouten van enig formaat op met ca. 2 liter water en wat zout. Snijd een grote winterwortel in plakjes en een prei in ringen en spoel ze. Vierendeel een grote ui mét de schil, besteek met kruidnagel ad libidem, pel en kneus 2 tenen knoflook.

Vierendeel drie rijpe tomaten. Hak een stuk gember mét de schil. Doe de groentes in de pan. Hang verder in de pan een bosje bij elkaar gebonden Provençaalse kruiden(tijm rozemarijn, salie) en doe in een thee-ei een theelepel zwarte peperkorrels, een Cayenne pepertje en een laurierblad. Hang dit in de pan. Verder voeg je nog een lavasblad en wat draadjes saffraan toe. Je laat de soep minstens een uur zacht trekken. Dan haal je de kip er uit, verwijder je de botten en doe je het vlees weer in de pan. 

Op smaak maken met grof zeezout, nog wat peper en een stevige scheut gin.

Werkt andere soep ook?

Tomatensoep werkt goed ter bescherming van de witte bloedcellen. Wanneer er extra groenten aan toegevoegd zijn, wordt er van de werking van deze groenten of kruiden geprofiteerd. Groentesoep bevat vaak veel goede groenten en specerijen. Uiensoep met verse uien geeft een antibacteriële werking, ideaal bij bacterie-infecties. Soepen zonder groenten of zonder kip kunnen verlichting geven bij een neusverkoudheid, maar zullen over het algemeen weinig heilzame werkingen hebben.

Dit vonden Amerikaanse onderzoekers. Ondergetekende kan dit alleen maar bevestigen.

Marc van Impe

Bron: MediQuality

09:31 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)