16 november 2017

Antidepressiva: stop de hysterie


Het is weer de tijd van het jaar. 's Ochtends de mist die optrekt boven het kanaal, s' avonds de somberte die met donkere wolken uit het Oosten op ons afkomt. En de verhalen in de krant, op de omroep, aan de toog van het café: we pakken met z'n allen teveel slaappillen, we slikken ons een beroerte aan kalmeerpillen, we houden het - hoog-sensitief als we zijn - alleen maar vol, dankzij de antidepressiva.


Het is de talk of the town onder huisartsen, psychiaters en thuisverplegers en onder journalisten die niet gehinderd door enige kennis van zaken op een licht hysterische wijze de nieuwsconsument op weg naar de paniek helpen. Komen daarbij de advocaten van moordenaars en geweldplegers die maar al te graag roepen dat hun cliënt door de antidepressiva de hand aan zijn medeburger sloeg. En als klap op de vuurpijl roepen de geneesheren voor het volk gesteund vanuit het Riziv, de Hoge Raad, het CEBAM en andere sanhedrin: 'Huisartsen schrijven te makkelijk antidepressiva voor'.


Het resultaat is rampzalig, zegt mijn vriend de huisarts. Opeens willen patiënten van hun pillen af. Stoppen met de medicatie. Het licht gezien op het yogamatje van de mindfulness therapeut, bij de gelukscoach of een andere goeroe. Omdat de patiënten bang zijn voor de bijwerkingen, omdat ze zich schamen dat ze niet op eigen kracht uit hun depressie kunnen klimmen of omdat ze hebben gelezen dat die pillen toch niets doen.


Voor al diegenen ligt binnenkort een boekje onder de kerstboom waarvan ik hen de lectuur van harte kan aanraden. De Nederlandse psychiater Christiaan Vinkers en apotheker Roeland Vis proberen zin en onzin te scheiden en pleiten ervoor, bij alle terechte kritiek, het kind niet met badwater weg te gooien. Ze gingen op zoek naar de 'nuchtere feiten' om hun patiënten beter te kunnen adviseren. Die speurtocht resulteerde in een boek waarin de 'zin van de onzin over antidepressiva' wordt gescheiden.


Om te beginnen ontzenuwen de auteurs een grote leugen: "Het aantal patiënten met een depressie blijkt al dertig jaar constant. We moeten af van het heersende beeld dat het aantal depressies schrikbarend is gegroeid sinds de introductie van antidepressiva." aldus dr. Vinckers. "De helft van de gebruikers heeft geen depressie. De term antidepressiva is eigenlijk wat misleidend. Ze worden in de helft van de gevallen voorgeschreven voor andere klachten, zoals angststoornissen, dwangklachten, slaapproblemen, bedplassen en neuropathische pijnen. Van de gebruikers die wel een depressie hebben, slikt een derde van de patiënten ze langer dan een jaar. Dan houd je 150 duizend langdurige gebruikers over met depressie."


Neem nu Cymbalta. Duloxetine verbetert de stemming en vermindert pijn. Het wordt gebruikt bij depressie, zenuwpijn en fibromyalgie. Het werkt ook bij urine-incontinentie. Ik kan sommigen het aanraden. Het Riziv telt de gebruikers van dit product gewoon in zijn depressiecijfers mee.


Opgelet, dat betekent helemaal niet dat het "goed gaat" met de depressieven onder ons. Het lijden blijft en de zelfmoordcijfers spreken voor zich. Maar het beeld dat er zogezegd meer dan een miljoen depressieve patiënten zijn en dat hun aantal groeit, dat beeld is onjuist.


Tenslotte nog dit: een en ander heeft ook te maken met het lage zelfbeeld dat psychiaters van zichzelf hadden en vaak nog hebben. Door hun collega's worden ze vaak niet als volwaardige artsen beschouwd. Ze wauwelen maar wat, veranderen om de haverklap van mening en zijn vooral goed in het verkopen van pseudodiepzinnige praatjes op de talkradio en in praatprogramma's op de laatavond verrekijk. Het haar een beetje warrig, de handen gevouwen. Een zwart hemd aan. Wat waren ze blij toen er eindelijk medicatie was tegen depressie, "zo blij dat ze te enthousiast zijn gaan voorschrijven," zegt Vinkers.


"Daar moeten we eerlijk over zijn. En dat psychiaters opeens pillen konden voorschrijven, net als somatische artsen, droeg bij aan hun emancipatie, aan de waardering voor de beroepsgroep." Apotheker Vis: "Tot dan speelde de psychiatrie zich af in instellingen, ver weg in de bossen. Nu kon je patiënten met een pil gewoon thuis behandelen. Een nieuwe wereld opende zich voor de psychiatrie. Tenslotte heeft de farmaceutische industrie voorschrijvend artsen gepusht om ook antidepressiva in te zetten voor niet-depressieve patiënten. Heel kwalijk."


Het is zondagochtend en ik rij voorbij Beernem en denk aan een recent artikel waarin nog maar eens het placebo-effect besproken werd. Een placebo helpt gemiddeld 30 procent van de depressieve patiënten. Een antidepressivum werkt beter, gemiddeld bij 45 à 50 procent van de mensen. Dat is een bescheiden effect. Apotheker Vis: "Maar aan zo'n gemiddeld effect heb je weinig, want bij de een werkt het geweldig, bij de ander doet het vrijwel niks. We moeten ernaartoe dat we van tevoren kunnen inschatten welke pil gaat werken bij welke patiënt. Zoals dat nu bij kanker gebeurt. Eerst wordt er een stukje weefsel weggenomen op grond waarvan wordt besloten dat middel A beter is dan middel B.


Ook in de psychiatrie moeten we af van het 'one size fits all'-idee." Vinkers: "Het bescheiden effect van antidepressiva betekent overigens niet dat ze veel slechter werken dan andere medicijnen. De geneeskunde is gebaseerd op het principe dat je altijd een aantal patiënten moet behandelen om bij één patiënt effect te zien. Als je zeven mensen een antidepressivum geeft, knapt er één individu op door het antidepressivum boven op de twee à drie door het placebo-effect. Dat is vergelijkbaar met paracetamol: ook die pijnstiller moet je aan zeven patiënten geven om bij één extra - boven het placebo-effect - de pijn te stillen. Veel medicijnen scoren veel slechter. Je moet honderd hartpatiënten een aspirine geven om er bij één een hartaanval te voorkomen. Bij statines is de verhouding niet veel beter."


Conclusie: de psychiaters moeten opnieuw leren huiswerk maken. En wat vaker naar de huisarts luisteren, luisteren en niet gelijk interpreteren en een oordeel vellen. Er zijn veel goede redenen om te stoppen met antidepressiva, maar iedereen moet zelf kijken wat in zijn geval de plussen en minnen zijn. "Je zet het hele huis onder water terwijl er alleen een brandje in de keuken is", schrijven Vinkers en Vis in hun boek. "


Marc van Impe

Even slikken, Christiaan Vinkers, Roeland R. Vis  - € 19,99 - ISBN:9789044634556

dr. Vinckers, antidepressiva, depressie,



Bron: MediQuality

08:38 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

15 november 2017

Supplementen in eenpersoonskamers blijven stijgen


De ereloonsupplementen die patiënten bij een opname in een eenpersoonskamer moeten betalen blijven stijgen, en dit ondanks het feit dat patiënten minder lang in het ziekenhuis verblijven. Dat blijkt uit de jaarlijkse doorlichting van de Socialistische Mutualiteiten bij meer dan 540.000 leden.


In 2016 betalen de leden van de Socialistische Mutualiteiten 100,4 miljoen euro aan ereloonsupplementen, dat is 3,7 miljoen euro meer dan in 2015 en 20 miljoen euro meer dan in 2012. De gemiddelde ereloonpercentages in ons land nemen dan ook elk jaar toe, van 132 % in 2012 tot 147 % in 2016. Dit blijkt uit de analyse van 551 926 ziekenhuisfacturen uit 2016 bij de leden van de Socialistische Mutualiteiten.


In twee- en meerpersoonskamers werden de ereloonsupplementen in 2013 volledig afgeschaft, met positief gevolg voor de patiënt. Dit verbod probeert men via andere wegen te omzeilen, onder meer door een fors prijskaartje te hangen aan een eenpersoonskamer. Een patiënt betaalt gemiddeld 1690 euro voor een verblijf in een eenpersoonskamer, dat is 7 keer zoveel als in een twee- of meerpersoonskamer. In een eenpersoonskamer bestaat de factuur momenteel voor 66 % uit ereloonsupplementen. In reële termen stijgt het totale volume aan ereloonsupplementen in eenpersoonskamers met maar liefst 19 % tussen 2012 en 2016.


De Vlaming is niet goed op de hoogte van het prijskaartje van zijn ziekenhuisopname, besluit de studiedienst. Om dat te onderzoeken, namen de Socialistische Mutualiteiten een korte online enquête af bij ruim 3800 leden.

De belangrijkste resultaten:

  • Slechts 4 op de 10 respondenten vragen op voorhand aan het ziekenhuis of de arts hoeveel hun opname zal kosten. 
  • 1 op de 4 respondenten durft vooraf niets te vragen en wacht gewoon de factuur af.
  • Slechts 65 % weet in welke gevallen het ziekenhuis supplementen mag aanrekenen.

 

In Vlaanderen laten de ziekenhuizen het gehanteerde maximum van 100 % aan ereloonsupplementen steeds vaker los, slechts 9 op de 54 ziekenhuizen houden zich er nog aan in 2016. Dit komt ook tot uiting in de evolutie van het gemiddeld gevraagd ereloonsupplement, dat neemt toe van 105 % in 2012 tot 114 % in 2016. De stijging in Wallonië is nog sterker, van 148 % gaat men daar naar 173 %. De stijging in beide landsdelen wijst erop dat de patiënt in een eenpersoonskamer via zijn factuur het verbod op de kamer- en ereloonsupplementen uit 2013 moet compenseren. In Brussel lijkt men stilaan de limiet bereikt te hebben, men blijft er echter werken met een gemiddeld ereloonsupplement van meer dan 200 %. Een patiënt betaalt er dus nog steeds een driedubbel ereloon.


Niet enkel tussen de regio's van ons land zijn er verschillen. Ook binnen Vlaanderen stellen we duidelijke verschillen vast. De duurste ziekenhuizen zijn AZ Heilige Familie in Reet, UZ Antwerpen, St Maria Halle, AZ Jan Portaels Vilvoorde en AZ Middelheim. De goedkoopste zijn Jan Yperman Ieper, AZ Vesalius, AZ Lokeren, H.Hart Roeselare en AZ Oudenaarde. Voor een eenpersoonskamer betaalt de patiënt in Antwerpen en Vlaams-Brabant rond de 1500 euro, waarvan meer dan 900 euro aan supplementen. In Limburg zit hij aan zo'n 1100 euro, waarvan 660 euro aan ereloonsupplementen. Het verschil in aangerekende ereloonpercentages is veelzeggend. In Vlaams-Brabant en Antwerpen liggen deze een stuk hoger dan in de andere provincies. In West-Vlaanderen en Limburg liggen ze in 2016 nog steeds onder de 100 %. Terwijl de gemiddelde verblijfsduur in een eenpersoonskamer sinds 2012 in ons land afneemt van 5,5 naar 5 dagen, zien we dat het volume aan supplementen in dezelfde periode toeneemt met 19 %. Deze trend wordt het meest uitgesproken als we kijken naar de provincie Namen. De verblijfsduur in een eenpersoonskamer nam er sinds 2012 af met 10 %, terwijl het gemiddelde gevraagde ereloonsupplement steeg met een duizelingwekkende 75 %, van 101 % naar 176 %.


Het Socialistisch Ziekenfonds dringt aan op het recht van de patiënt om voorafgaand aan de opname een offerte te krijgen over de kosten verbonden aan het verblijf en de ingreep.


Tenslotte nog dit: terwijl het Socialistische Ziekenfonds deze oneigenlijke financiering van de ziekenhuizen aanklaagt, beheert datzelfde ziekenfonds de meerderheid van de Waalse ziekenhuizen. Lees de volledige onderzoeksresultaten na op www.socmut.be/onderzoek

Marc van Impe

Bron: MediQuality 

08:14 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

14 november 2017

Warfarine leidt tot een lager risico op kanker


Volgens een observatiestudie die zopas verscheen in de JAMA Internal Medicine vermindert de kans op kanker bij oudere volwassenen, boven de 50, die warfarine toegediend krijgen.

In kankermodellen remt warfarine AXL-receptor tyrosine kinase-afhankelijke tumorigenese af en verbetert het de antitumor immuunrespons bij lage doses. De Noorse studie onderzocht de associatie tussen warfarinegebruik en kankerincidentie in een grote, niet-geselecteerde cohort op bevolkingsniveau. De onderzoekers analyseerden de data van bijna 1,3 miljoen volwassenen van 52 tot 82 jaar, van wie 7% warfarine voorgeschreven kreeg. Tijdens een gemiddelde 6 jaar follow-up was het aantal kankergevallen bij mensen die geen warfarine gebruikten hoger dan bij gebruikers van warfarine (10,6% vs. 9,4%). Bij warfarine gebruikers kwam er beduidend minder prostaat-, long-, blaas-, hersen- en gynaecologische kanker voor. Tevens werd bij warfarinegebruikers met atriumfibrillatie een sterk afgenomen risico hierop waargenomen.


Behandeling met warfarine kan "kwaadaardige eigenschappen van agressieve carcinomacellen" blokkeren en het vermogen van het lichaam om de groei van tumorcellen te beperken verhogen, zo merken de auteurs op. Zij concluderen dat warfarine een mogelijke bescherming tegen kanker biedt, wat belangrijke implicaties kan hebben bij de keuze van medicijnen voor patiënten die anticoagulatie nodig hebben.


https://jamanetwork.com/journals/jamainternalmedicine/art...

Marc van Impe


Bron: MediQuality

08:36 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)