13 oktober 2017

Het verraad en de begrafenis

 
Ik ben op een begrafenis in het dorp en bedenk dat wie uit de provincie verhuist naar de stad, aan de poort van de stad een tol betaalt, een tol die elk jaar verdubbeld wordt terwijl we proberen een evenwicht te vinden tussen wat we zo hartsgrondig achter ons gelaten hebben en wat we zo zorgvuldig, aarzelend, maar vlijtig in de plaats kregen.


Het enige probleem is dat je je verleden nooit achterlaat. Toen we hier aankwamen werd mijn vrouw aangesproken door een oude klasgenoot, die van zodra hij haar, met haar begon te praten in dat ongepoetste accent van het Pajottenland, alsof zij gisteren nog maar adieu had gezegd. Gelijk spraken ze over mensen die ze gemeenschappelijk bij naam of reputatie gekend hadden. Het verliep allemaal heel ontspannen en vriendelijk. Later vroeg ik haar of ze wist dat niet alleen haar accent en toon, maar haar hele lichaamstaal, veranderd was toen ze die oude schoolmaat ontmoette? Ze was bijna een andere persoon. Pas in de auto op weg naar huis toen ze weer alleen met mij was, keerde ze terug naar de persoon die ik voor het eerst had ontmoet. Had ze toen zo gepraat, zou ik haar dan aangesproken hebben.


Ik heb die eigenschap niet, ik ga niet op verschillende manieren met verschillende mensen praten. Ik realiseerde me toen dat ik de ziel van de authenticiteit miste. En ik realiseerde me dat wie van de periferie naar het centrum verhuist, zijn wijzerplaat op een andere golflengtes afstelt, afhankelijk van waar we zijn en wie er bij ons is. In die wereld zorgt het geheugen voor een vorm van herstel, een manier om ons opnieuw te connecteren met een meer eenvoudige tijd van toen, zoals een oude melodie geen orkestratie nodig heeft om ons aan vroeger te doen peinzen.


Diezelfde dag, op een receptie waar keurige dames en heren in jurk en pak, elkaar op een beschaafde manier onderhouden na een medische conferentie. Specialisten, huisartsen, verpleegkundigen keurig in de jurk of het pak op een late zaterdagmiddag in de grote salon van de Bozar.


Het is alsof ik een lang niet gelezen boek open, dat gevuld is met een dubbelzinnig verlangen naar een verloren huis, een beetje zoals de verloren zoon zich moet gevoeld hebben. De mensen rondom mij hebben een plaats in de wereld veroverd die er hier toe doet. Maar op het moment dat ze geconfronteerd worden met de mensen met wie ze hun kindertijd doorbrachten, ook met eigen ouders, worden ze opnieuw hun eerste identiteit. Het is een moment van grote tederheid. Even terug kind zijn. Terug fragiel zijn.


Ik denk dat het daarom is dat ik tranen voelde opkomen tijdens de rouwdienst. Ik treurde niet om de vriend die heen ging. Ik had medelijden, ik treurde om mezelf, omdat ik me aangepast heb aan sociale conventies, zoals ieder van ons dat doet en zo mijn onschuld verloor.


Het is een intense ervaring, een vorm van schaamte die te maken heeft met het milieu dat ik kwijt geraakt ben, het milieu waarin ik ben opgegroeid, en dat eenmaal ik in Brussel was aangekomen en mensen met zo' n verschillende achtergrond ben gaan ontmoeten, verdrong, dat me in verlegenheid bracht. Ik vraag me af waarom ik dit nooit eerder in een artikel beschreven heb?


Marc van Impe

Bron: MediQuality

08:48 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

12 oktober 2017

Geneeskunde prijs voor briljante mislukkingen


De Maastrichtse hoogleraar Paul Iske, specialist in innovatie, richtte het Instituut voor Briljante Mislukkingen op. De award Geneeskunde voor 2017 ging naar de huisarts en collega-onderzoeker Loes van Bokhoven van dezelfde universiteit die een zorgtraject bedacht voor mensen met somatische onbegrepen en onverklaarbare klachten.


Denk aan vermoeidheid. Veel therapeuten beschouwen het behandelen van patiënten met deze somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten (SOLK) als lastig. Omdat de oorzaak van die klacht zo wijd kan zijn en de huisarts zich daar vaak geen raad mee weet, bedacht dr. Van Bokhoven dat de patiënt het best geholpen zou worden door een professionele gezondheidscoach die hem anders zou leren omgaan met zijn klachten.


Maar in de praktijk bleek dat niet te werken. De artsen konden het moeilijk accepteren dat ze zich geen raad wisten en hun patiënten moesten vertellen dat ze uitbehandeld waren, de coaches ontpopten zich tot amateurpsychologen en richtten meer schade aan dan ingeschat werd, en de patiënt voelde zich onbegrepen en "voor gek" verklaard.


Dr. Van Bokhoven trok haar conclusies. "de prijs voor de Briljante Mislukking is een positieve prijs," zegt ze, "zodat we nu met z'n allen kunnen leren van elkaars fouten." Ze adviseert nu patiënten door te sturen naar een internist voor een diepgaand onderzoek, en hen desgevallend professionele psychologische hulp te bieden. "Zo'n drempel is mogelijk lager voor de huisarts omdat dan duidelijk zowel naar de psychologische als naar de lichamelijke component wordt gekeken," besluit Van Bokhoven.


In ons land durven sommige academici en ziekenfondsartsen in deze –Somatisch Onverklaarde Lichamelijke Klachten- nog altijd de diensten van een gezondheidscoach aanbevelen. Als de patiënt anders leert denken wordt hij vanzelf beter, zeggen ze. Niet dus.


http://www.briljantemislukkingen.nl/zorg/

Marc van Impe


Bron: MediQuality

17:57 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

Homeopathie bij het vuil te zetten is zonde en contraproductief


Nogal wat lezers kijken me er op aan. Maar ik bevind me in goed gezelschap! De Nederlandse schrijver, columnist en gereputeerde microbioloog Rosanne Hertzberger neemt een genuanceerd standpunt in over homeopathie.


"Het placebo-effect van homeopathie is reproduceerbaar, robuust, krachtig en aanzienlijk goedkoper dan de meeste gangbare middelen," schrijft ze naar aanleiding van het Europees rapport dat pleit tegen de terugbetaling van homeopathische geneesmiddelen.


Herztberger: "Het geneest geen Parkinson of longkanker, maar is wel uitermate nuttig tegen slapeloosheid, pijn, depressie, misselijkheid en allerhande vage klachten waarvan we in veel gevallen alleen kunnen gissen naar de onderliggende oorzaak, laat staan die behandelen. Kortom, als EASAC concludeert dat het effect van homeopathie veroorzaakt wordt door een placebo-effect, concluderen ze dus eigenlijk dat homeopathie ontzettend veel kan over voor de kwaliteit van leven van grote groepen patiënten."


"Of een effect wordt veroorzaakt door suggestie alleen (homeopathie) of door een combinatie van suggestie en farmacologische effect (conventionele middelen) zou irrelevant moeten zijn. Wie echt vrij is van dogma kan het helemaal niets schelen of een behandeling wel of niet „consistent is met wetenschappelijke concepten". Het advies straalt subjectieve afkeer uit tegen mensen die niet dezelfde wetenschappelijke methodes hanteren maar gewoon mensen willen helpen," zegt de auteur in een fel opgemerkte column in de NRC.


We hebben nogal wat gemeen: "Ik word regelmatig van inconsistentie beschuldigd als ik dit opschrijf. Want ook ik heb er plezier in om kruidenvrouwtjes te ridiculiseren en op hun denkfouten te wijzen. Tegelijkertijd ben ik de eerste die me in hun armen werp zodra ik een onbehandelbaar probleem heb. Placebo werkt immers ook als je weet dat het een placebo is. Ik was twintig weken zwanger en kon nauwelijks meer lopen van de rugpijn. Ik bleef de heren en dames sceptici maar vragen waarom ik (naast paracetamol) de bekende en bewezen placebo-loophole in mijn brein niet zou inzetten om me beter te voelen en te kunnen werken. Na lang aandringen concludeerden ze dat minder werken het beste was. Liever thuis zitten dan een onwetenschappelijke behandeling.


Daar ben ik net iets te pragmatisch voor. Maar er is een principiële kant. Uiteindelijk vind ik dat je mensen de ruimte en vrijheid moet geven om zichzelf tot op zekere hoogte te bedriegen. Kwakzalverij valt mijns inziens grotendeels onder vrijheid van godsdienst. Sterker, er moeten heel concrete voorbeelden zijn van ernstige schade voordat je die vrijheid aan banden mag leggen. Je kinderen in ernstig gevaar brengen, bijvoorbeeld. EASAC noemt vooral ‘mogelijke' schadelijke effecten. De belangrijkste daarvan is dat alternatieve genezers hun patiënten wegjagen bij soms levensreddende behandelingen. Dat wil je inderdaad voorkomen. Uiteindelijk los je dat probleem op door meer en niet minder samenwerking tussen reguliere en alternatieve geneeswijzen.


Een medisch specialist hoeft zelf geen placebo's te verkopen, maar zou kunnen doorverwijzen. Wie tegen zijn patiënten zegt dat homeopathie als alternatieve of aanvullende behandeling effectief kan zijn, liegt niet maar helpt. Omgekeerd kun je alternatieve genezers op hun plicht wijzen om mensen naar reguliere artsen door te sturen. De homeopathie in zijn geheel bij het vuil te zetten is zonde en contraproductief. Als er iets wetenschappelijk onderbouwd is, dan is het wel de genezende kracht van suggestie."


In Lyon sprak ik met conventionele oncologen en vroedvrouwen die homeopathie als adjuvans toepassen. Met resultaat. Ik stelde me schamper op. Vroeg om tekst en uitleg. Want net als Hertzberger houd ik van de controverse en het meningsverschil. Wat me opviel: er parelde geen zweet op hun bovenlip.

Marc van Impe



Bron: MediQuality

13:22 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)