24 juni 2017

De nek mag uitgestoken worden


In de Franstalige gezondheidswereld is voorbije decennia veel misgegaan. Hoe moet dat nu verder, vraagt men zich af. Die vraag stelde mijn vriend zich ook toen we na een seminar aan de oever van de rivier de toestand van de wereld bezuiden de taalgrens en mijn stukjes van de voorbije dagen in het bijzonder bespraken.


Op zo'n moment komt een vroeger hoofdredacteurschap van de Belgische editie van de Harvard Review van pas. Dat brengt me bij het werk van professor Amy Edmondson, Novartis Professor for Leadership and Management aan de Harvard Business School. Edmondson doet onderzoek naar teamwork.


Zij deed ook onderzoek naar goed en slecht presterende medische teams. Belangrijke observatie: in goede teams worden tijdens vergaderingen veel fouten besproken. In slechte teams niet. Amy Edmondson definieert het concept als "the shared belief that the team is safe for interpersonal risk taking. (...) The term is meant to suggest neither a carelessness sense of permissiveness nor an unrelenting positive affect but rather a sense of confidence that the team will not embarrass, reject, or punish someone for speaking up."


Ik denk dat daar de kern van het probleem ligt. Mensen zijn bang om zich zo te gedragen dat het (positief) beeld dat anderen van hen hebben, kan bedreigen. Ze zullen ‘riskante' maar belangrijke teamleergedragingen, zoals het stellen van vragen, toegeven van fouten, kritisch zijn, geven van feedback, etc. ontlopen uit angst om gezien te worden als onwetend, incompetent, negatief of storend.


In een politiek universum dat jarenlang door dezelfde partij beheerst werd is dat net zo goed het geval. Edmondson toont duidelijk aan dat teamleden zich erg bewust zijn van het gedrag van teamleiders en dat dit in belangrijke mate hun perceptie bepaalt van wat men wel of niet kan doen of zeggen in het team.


Dat zorgt er ook voor dat er niet gestreefd wordt naar een betrokkenheids- en faalbaarheidsmodel. Wie zelf bereikbaar en betrokken is, moet ook zichzelf in vraag durven stellen, gemaakte fouten toegeven en bespreken, (zelf)kritisch zijn en zelf vragen om feedback. Ik maak in deze de vergelijking met een ziekenhuis.


Er overlijden patiënten door medische fouten. Het werkklimaat is niet wat het moet zijn. Maar de raad van bestuur zegt dat er niets aan de hand is, en wie toch kritiek heeft en dat laat weten, wordt bedreigd. De ziekenhuisdirectie en de raad van bestuur denken dat ze een sterk beleid voeren, maar in feite wijst dit op ernstige problemen op het gebied van leiderschap en cultuur. Ogenschijnlijk is het systeem op orde, maar als de cultuur niet deugt heb je een steeds groter wordend structureel probleem.


Volgens Amy Edmondson, onze Novartis Professor of Leadership and Management die specifiek onderzoek deed naar goed en slecht presterende medische teams, is het essentieel dat medewerkers sociale risico's durven te nemen binnen hun groep. De teams moeten alle fouten en twijfels durven bespreken, ze mogen niet bang zijn om twijfels over hun eigen functioneren en dat van collega's op tafel te leggen.


Dat ze durven te zeggen dat ze iets niet begrijpen. En dat ze bijna-fouten en echte fouten in alle openheid met elkaar kunnen bespreken. Dat is waar het om gaat. En de leidinggevenden moeten in de eerste plaats voordoen hoe het moet. Voorbeeldgedrag is essentieel volgens Edmondson. Als leider moet je telkens weer tonen dat je zelf ook feilbaar bent, dat je nieuwsgierig bent en graag wilt leren. Maar vooral legt ze de nadruk op het belang van het gevoel van psychologische veiligheid. Dat gevoel ontbreekt vaak.


Ik heb in de jaren negentig voor drie Waalse minister-presidenten gewerkt. Ik gaf hen communicatieadvies inzake hun betrekkingen met Vlaanderen. De eerste volgde het advies maar werd door zijn administratie danig tegen gewerkt. De tweede voelde zich Dieu, aanvaardde kritiek tot aan de oever van de Maas en de achterkant van de tuin in Jambes. De derde voelde zich niet betrokken.


Ik ben nog meer van Wallonië gaan houden. Omdat ik geloof dat er een nieuwe generatie beleidsmakers in de maak is. Maar leidinggeven is een ambacht met regels. De eerste regel is vertrouwen, om te beginnen in de leiding zelf.


Ik raad mijn vriend het boek ‘Reconsidering Change Management' van organisatieadviseur en hoogleraar Steven ten Have en collega's aan, uiteraard in het Engels. Een belangrijke bouwsteen voor geslaagde verandering is ‘vertrouwen in de leiding'. Concreet betekent dit dat medewerkers overtuigd moeten zijn van de vaardigheden, de goede bedoelingen en de integriteit van hun bazen.


Als de Franstalige beleidsmakers in de gezondheidszorg geloofwaardig willen werken aan een betere cultuur – en ik geloof dat ze dat willen- dan betekent dat dat ze beginnen in het openbaar spijt te betuigen en ook zichzelf niet sparen.


En het betekent ook dat ze tenminste excuses maken aan al die artsen, verpleegkundigen en andere gezondheidsmedewerkers die de afgelopen jaren intern en extern tóch aan de bel durfden te trekken. Zelfs al moesten ze daardoor hun baan opgeven. Tot nu toe blijven die excuses uit.


Ik publiceer deze blog ook in het Frans en ik verwacht reacties. Jij mag graag krabben waar het irriteert, zegt mijn vriend. Ach, ik vind dat meningen er zijn om gezegd te worden. En de nek mag wel eens uitgestoken worden.


Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

08:18 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

23 juni 2017

Een app voor mannen die niet naar de dokter gaan


Mijn collega had een “moedervlekje” in zijn hals. Het vlekje werd een bultje. Het bultje werd een vlek. Mijn collega heeft nu huidkanker. Hij vond mijn hoed komisch staan, beschermde nooit zijn huid tegen de zon, smeerde geen zonnebrandcrème, en ging nooit naar de dokter. Te weinig tijd.


Maar hij liep wel rond met een stappenmeter, kocht de nieuwste wearable, trainde voor de halve marathon. Misschien was "ADA" een uitkomst geweest voor hem.


Het is een bekend beeld: de man die weigert naar de dokter te gaan. Uit Nederlands onderzoek uit 2013 blijkt dat 84 procent van de Nederlandse vrouwen ten minste één afspraak met de huisarts had, tegenover ­72 procent van de mannen. De vrouwen gaan ook vaker dan de mannen; gemiddeld 5,2 keer versus gemiddeld 3,4 keer per jaar. En dan is er nog een belangrijk verschil zegt James Mahalik, een Amerikaanse psycholoog: ‘Mannen zoeken later hulp dan vrouwen. En als ze dan eindelijk bij de dokter zijn, stellen ze weinig vragen.'


Voor zo'n mannen kan "Ada", een in Londen en Berlijn gebaseerde startup die in april samen met de NHS in het VK van start ging, een oplossing zijn. Ada is een door Artificiële Intelligentie gestuurde 'arts'.


Het bedrijf prijst zichzelf aan als een mobiele "persoonlijke gezondheidsadviseur en telegeneeskunde app". Het stelt vragen via een conversationele interface die zo ontworpen is dat elk symptoom gescreend wordt, en biedt daarop informatie over wat de oorzaak zou kunnen zijn. En indien nodig, biedt het vervolgens een follow-up extern overleg met een echte dokter.


CEO Daniel Nathrath en Chief Medical Officer Dr Claire Novorol hebben zes jaar aan de app gewerkt. De eerste versie was uitsluitend voor dokters bestemd en moest hen betere diagnoses helpen stellen. Dezelfde database en slimme back-end biedt nu consumenten toegang tot een veel meer consumentvriendelijke front-end.


Volgens de oprichters van het bedrijf is een van de belangrijkste voordelen van een AI-gedreven gezondheidszorg app zoals Ada, de emancipatie van patiënt die beter gefundeerde beslissingen kan nemen. Of, om kort door de bocht te gaan, Ada zorgt ervoor dat de patiënt een arts consulteert wanneer dat echt moet en niet wanneer dat niet nodig is. Ada is een concurrent voor Babylon, een gelijkaardige app die gebaseerd is op de knowhow van twee ontwikkelaars van DeepMind, een Brits bedrijf gespecialiseerd in kunstmatige intelligentie, dat in 2014 overgenomen werd door Google.


"Ada kreeg een echte geneeskundeopleiding en werd zes jaar getraind aan de hand van echte casussen, en het platform wordt aangedreven door geavanceerde kunstmatige intelligentie (AI) gecombineerd met een uitgebreide medische knowledge base die vele duizenden vragen, symptomen en diagnoses bevat," zegt CMO Novorol.


"Bij elke evaluatie houdt Ada rekening met alle beschikbare informatie, met inbegrip van zijn medische voorgeschiedenis, symptomen, risicofactoren en meer. Via machine learning en via meerdere gesloten feedback loops blijft Ada's intelligentie groeien. "


Maar er is meer dat Ada biedt. De medische kennis verdubbelt om de vijf jaar. Artsen moeten dus steeds meer kennis tot zich nemen. Daarnaast komen er elk jaar voortdurend nieuwe richtlijnen die de arts uit zijn hoofd dient te kennen. De ontwikkeling van AI kan daarbij een grote hulp zijn. Dankzij deze technologie kunnen richtlijnen geautomatiseerd geïntegreerd worden in het systeem, wat de arts veel werk scheelt, waardoor er meer tijd over blijft voor de patiënt. Maar kunstmatige intelligentie bedreigt ook een aantal medische specialiteiten. Deze specialisten bevinden zich in het oog van de storm.


Het meest bedreigde specialisme is de radiologie. Supercomputer Watson kan enorm grote hoeveelheden medische beelden verwerken. Geen enkele radioloog kan 500 miljoen radiografieën in zijn hoofd hebben. Vergeleken met de analyse door een computer is de analyse van de radioloog een artist impression. Het herkennen van beelden is zeker een van de meest spectaculaire vooruitgang van artificiële intelligentie.


Met een toepassing als Google Lens toonden wetenschappers van Stanford in februari in Nature aan dat voor het opsporen van huidkanker het algoritme efficiënter was dan menselijke specialisten.


Ontwikkelaars als Ada beweren niet dat ze de arts op elk moment kunnen vervangen. De app is ontworpen om de rol van de mens te vergroten en helemaal niet te vervangen. Dit gebeurt zeer tastbaar op twee manieren: de AI helpt als een pre-screen raadpleging die indien nodig, doorverwijst naar een echte arts voor verder advies, of helpt bij het maken van een digitale papieren digitaal dossier voordat een eerste consultatie plaatsvindt.


Door de antwoorden op enkele van de meest voor de hand liggende symptoom-gerelateerde vragen stippelt de app een route uit en wordt veel tijd bespaard bij elke follow-up.


Aangezien de app live gaat is er continu feedback van echte artsen, wat zorgt voor een uitzonderlijk hoge kwaliteit. Dit is helemaal anders dan voorgeprogrammeerde apps of ‘Skype your doctor' achtige toepassingen. Vandaar ook dat de NHS een samenwerkingsverband heeft afgesloten.


https://ada.com/faq/

Marc van Impe

Bron: MediQuality

07:35 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

22 juni 2017

Artsen en ziekenhuizen kunnen straks ook failliet gaan


Voor de ziekenhuizen en hun bestuurders wordt het opletten geblazen. Een op de drie Vlaamse ziekenhuizen draait met verlies. In Wallonië en Brussel is dat zelfs het geval voor 43% van de ziekenhuizen. Per 1 september zullen die ziekenhuizen, net zoals andere verenigingen zonder winstoogmerk (vzw’s), failliet kunnen gaan. Vele gemeenten die deze ziekenhuizen nu financieel steunen en in ruil daarvoor mandaten opnemen in de raden van bestuur zouden wel eens voor de optie kunnen kiezen.


Tot nu vallen vzw's buiten de faillissementswet, maar een wetsontwerp dat door minister van Justitie Koen Geens eind april werd ingediend brengt daar verandering in. De federale regering wil daarmee tot een modernisering van de insolventiewetgeving komen. Ook de bestuurders van al deze vzw's kunnen officieel over de kop gaan, voor zover zij hun mandaat beroepsmatig opnemen.


Ook beoefenaars van een vrij beroep, zoals artsen en apothekers kunnen binnenkort over de kop gaan. Ze worden verplicht de boeken neer te leggen als ze hun schulden niet meer kunnen betalen en er geen uitzicht is op een verbetering van hun financiële situatie.


Positief aan dit verhaal is dat ze in voorkomend geval ook toegang krijgen tot de reddingsboeien die al bestaan voor ondernemers, precies om een faillissement af te wenden en een doorstart mogelijk te maken. Tot nu toe bleef enkel schuldbemiddeling over, terwijl vzw's moesten vereffend worden.

Marc van Impe

Bron: MediQuality

09:02 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)