23 november 2016

De dood als levenskunst

De dood maak je maar een keer mee, zei Wim T. Schippers, dan ga je toch niet liggen slapen? Daaraan moest ik denken toen ik hoorde dat mijn collega doodgevallen was op zijn fiets.

Een sportjournalist, altijd in de weer, nooit gedaan. Als hij niet in jak aan de rand van het parcours een veldrit stond te volgen, leerde hij achter het stuur lijstjes uit het hoofd. We hebben het een paar keer over de dood gehad, euthanasie toen een van onze ouders zo ver was, suïcide toen een gemeenschappelijke vriendin uit het leven stapte.

Overreden worden, dat leek hem wel iets, pats boem in stukken en gedaan. De Dood -vonden we- moest je niet uit de weg gaan, die moest je in de ogen kijken. Iets intelligents zeggen dat je nabestaanden in verwarring achterliet. De beroemde laatste woorden. Maar vooral niet ongemerkt.

Het heeft anders moet zijn. De Dood nam hem langs achteren in de vorm van wat foutief een hartaderbreuk genoemd wordt. Bleek dat hij al jaren met een gigantisch aneurysma had rondgelopen. Nooit had iemand dat gezien.

Ik vond het wel stijl hebben. Ik wil in elk geval geen stervensbegeleiding aan mijn bed. Mijn geliefden mogen wel langskomen, liefst zelfs, dan kan ik ze nog eens zeggen dat ik ze -ondanks al mijn tekortkomingen- toch graag gezien heb. En mijn vrienden, om hen nog maar eens te verbazen met een laatste fantastische vertelling.

Maar geen lekenhelper, geen priester, rabbijn of imam. En laat niemand me zeggen dat alleen God bepaalt wanneer de mens mag gaan. Ik wil eigenlijk gaan als mijn grootvader. Met een laatste onbeantwoorde vraag. De zijne luidde als volgt: hoe komt het toch dat als je witte en rode wijn met elkaar mengt, je geen rosé krijgt?

De man had maagkanker. Hij had twee wereldoorlogen overleefd, een zaak opgebouwd en ging, wetende dat hem anders –in die wederopbouwjaren vijftig- een ijzeren dieet wachtte. Als vorm van zelfdoding is dit minstens origineel te noemen. De dood was voor hem een vorm van levenskunst.

Marc van Impe

Bron: MediQuality

09:35 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

22 november 2016

Bye bye babyboomers

De 50-plussers die er de afgelopen 20 jaar een behoorlijke puinhoop van gemaakt hebben, geloven niet langer in de "gevestigde waarden" en vluchten daarom in de virtuele realiteit. Zij zijn nu massaal boos op alles wat zij zelf sinds 1980 en het begin van deze eeuw hebben veroorzaakt. En ze stemmen navenant.

De 50-plussers die er de afgelopen 20 jaar een behoorlijke puinhoop van gemaakt hebben en die zich nu, teleurgesteld in zichzelf, teruggeplooid hebben in een virtuele realiteit en niet langer in de "gevestigde waarden" geloven. Zij zijn nu massaal boos op alles wat zij zelf sinds 1980 en het begin van deze eeuw hebben veroorzaakt. En ze stemmen navenant.

Het is de generatie die voor het eerst geld had, veel geld, genoeg om een huis te kopen, en die dacht dat die hoop stenen alleen maar duurder kon worden. Twee auto's. Een tweede huisje. Een citytrip op zijn tijd. Onder invloed van een collectieve dopaminestoot gingen die babyboomers steeds roekelozer gedrag vertonen, lees ik in de krant. Tot ze vaststelden dat ze hun baan waren verloren, dat er geen nieuw werk is, dat ze in feite ongeschoold zijn en dat ze terug naar AF gestuurd worden.

Het is de generatie die in hun jeugd nog ter kerke ging, om dan van hun geloof af te vallen en in de media gehersenspoeld te worden door positiviteitsgoeroes. Die geen aflevering van Temptation Island of een dagelijkse soap als Thuis mocht missen, want dat was de echte familie waar ze bij hoorden. Het einde van de geschiedenis werd niet ingeluid door de val van de Muur maar door de nieuwe media, die gedreven door commercie en winst steeds nieuwe nog waanzinniger reality programma's op de consument afsturen. Niet de kwaliteit maar de kijkcijfers primeren.

Dat de presentator van zo'n reality televisieprogramma president van de Verenigde Staten kan worden, had niemand van de weldenkenden voorzien maar het zijn wél die babyboomers die daarvoor gezorgd hebben. De rol van de klassieke media lijkt uitgespeeld. De virtuele realiteit van de nieuwe sociale media heeft het overgenomen. Vroeger moest je een lezersbrief naar de krant sturen om je mening te laten horen.

Als je al geluk had en zonder fouten kon schrijven kwam die op pagina 11. Nu hebben Twitter en Facebook de vroeger onmondige burger een krachtige stem gegeven. Een blote tiet op zo'n kanaal is taboe, maar niemand die op Facebook gepatenteerde leugenaars, morbide fantasten of mythomanen op hun plaats zet.

Ik vraag me af hoe de millenials gaan reageren als ze vaststellen dat hun grootouders en ouders de wereld verknoeiden terwijl zij op de schoolbanken zaten. Die woede zag ik het voorbije weekend op CNN op de gezichten van 18-jarige meisjes die demonstreerden voor de TRUMP Tower. Ik juich dit toe. En ik verwacht een nieuw mei '68. Zonder marxisten deze keer.

Tenslotte nog deze bedenking: Obama zou een geweldige president geweest zijn, lees ik overal, maar waarom laat hij het land dan zo verdeeld achter?

Ik besluit met de vaststelling van de geleerde vrouw dat we inderdaad ons brein zijn. En dat de mens dus geen vrije keuze heeft. Want dat brein van ons, dat heeft zo zijn beperkingen.

Marc van Impe

Bron: MediQuality

 

 

09:31 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

21 november 2016

Dirk De Wachter en de cultus van het Trumpisme

Ik zit in de brasserie en luister naar een gesprek aan het tafeltje naast het mijne. Het gaat over de euthanasie van iemand die beide gesprekspartners blijkbaar goed kennen. Geen detail blijft onbesproken. Mijn vongole smaken al lang niet meer.

Dan hebben ze het over de datum. Wanneer het best uit zou komen. Het cynisme kent blijkbaar geen grenzen. Ze vinden het blijkbaar een goede grap. Bij het afrekenen vraagt de patron of ik die twee hipsters niet ken? Het blijken scenarioschrijvers te zijn bij een van de commerciële omroepen. We zitten hier nu eenmaal vlakbij de Vlaamse media-enclave.

Het is een voorbeeld van de parallelle wereld waarin we leven: de wereld van het amusement en de wereld van informatie. Ik bedenk dat de Trump-kiezers tot de eerste wereld horen, zoals het vrouwtje dat in de supermarkt hoogst verbaasd vertelde hoe een soapster die toch al weken geleden begraven werd, plots voor haar aan de kassa stond. Die wereld waarin zij leeft is een postmodernistische weergave van de werkelijkheid zoals ze door producers en scenarioschrijvers geïnterpreteerd wordt.

Die wereld is eigenlijk Nietzscheaans: er zijn geen feiten, alleen interpretaties. Nietzsche leefde bij de gedachte dat wie de macht heeft, gelijk heeft. Karl Rove, de beruchte maar zeer intelligente adviseur van George W. Busch zei het zo: "Als wij handelen, scheppen we onze eigen werkelijkheid, en terwijl jullie die werkelijkheid grondig bestuderen, zullen wij weer handelen en zo weer nieuwe werkelijkheden scheppen." Machiavelli, Mussolini en Berlusconi zijn daar mooie voorbeelden van.

Een van de gemeenschappelijke tactieken van die manipulatoren is de voorstelling van de werkelijkheid als een poel van problemen, kwalen die alleen zij, de uitverkorenen kunnen verhelpen. Ze stellen vragen, maar geven geen echte antwoorden.

Daaraan moest ik denken toen ik het boek van de Vlaamse psychiater Dirk De Wachter las. Als een kroniek van de grote kwalen van deze tijd, zo leest zijn derde boek. De Wachter (56) is in Vlaanderen, dankzij de media en zijn zorgvuldig onderhouden pose, een van de populaire idolen. Hij zegt dat hij het liefst in de duisternis werkt, maar vind dat hij aan die duisternis een stem moet geven, dus begeeft hij zich het liefst in de spotlights.

Hij gaat een genuanceerde, inwendige monoloog aan met de beulen van 'de gevoelige, bange mens in een razendsnel veranderende wereld'. En denkt dat ‘de sociale media, dat die krachten, zoals ook het hedonisme, te ver doorgeschoten zijn.' De wereld waarin we leven, doet pijn. ‘Ze tonen de zinloosheid van het bestaan. De mensen die bij me komen, botsen op de vraag: "Wat doe ik hier eigenlijk? Wat moet ik doen?"

"Als het niet leuk is of vooruitgaat, wenkt een groot, gapend gat. Dat hoor ik élke dag en dat is vrij nieuw" (D. de Wachter).

We hebben God verstoten en ons daarna ingegraven, blind voor de "andere". In mijn praktijk staat die "andere" elke dag voor mijn deur. We moeten ons dringend resetten.' De Wachter vermijdt Nietzsche maar grijpt naar het principe van ‘het binnenlaten van die ‘andere', naar de filosofie van Emmanuel Levinas. Tegelijk kunnen we die ‘andere' nooit echt kennen. Dat lijkt een paradox.'

Dirk de Wachter grossiert in uitspraken van andere schrijvers en filosofen: Barthes, Levinas, Coetzee, Houellebecq, Heidegger, IJsseling. Dat klinkt indrukwekkend. Er zijn vrolijker jongens. Maar De Wachter heeft iets tegen ironie. ‘Ironie is te vaak een masker om je onmacht te verbergen, en we hebben er te veel van. Ironisch spreken over de liefde bijvoorbeeld vind ik verschrikkelijk. De hele kunstwereld is zozeer in ironie verdronken dat ze betekenisloos geworden is. Verbindingen zoeken, je engageren lijken me vandaag veel belangrijker.'

Dirk De Wachter (56) kreeg van zijn bewonderaars de bijnaam ‘Nick Cave'. Zo poseert hij ook graag. Een hoog voorhoofd, ietwat puilende ogen, wild zwart ongekamd haar in een middenstreep. Hij koketteert met het feit dat dames op hem verliefd worden. Een psychiater moet niet alleen vrolijk tateren, maar ook mensen naar de keel grijpen, zegt hij. Ik lees in een interview dat zijn vrouw, die huisarts is, hem met zijn voeten op de grond zet.

Zij zegt: ‘Dirk, maak je geen illusies. Bij de helft van de mensen die Borderline Times (zijn vorige boek) kochten, staat het boek nog ongelezen in de kast. Ze kopen het omdat het wordt gehypet via Facebook, YouTube en Twitter'. Zijn grootste angst is ‘dat mensen een quote uit mijn boek halen en concluderen dat ik een onnozelaar ben. Cynisme is de grootste vijand hè, dat slaat alles dood.' Zelfkennis is het begin van alle wijsheid.

Een voorlaatste citaat: "Toen ik op de radio vertelde dat het geen kwaad kan als mensen een klein beetje ongelukkig zijn, reageerde een luisteraar met de woorden: ‘Ik word heel ongelukkig als ik zijn kop zie.' Nu ja, dat deed mij weinig. Dat heeft geen grond. Maar als verstandige mensen vinden dat ik baarlijke nonsens vertel, dan doet mij dat zeer veel pijn." En dit is niet Donald Trump: „Ik mag hopen dat ik geen allemansvriend ben. Liever denk ik dat ik voorbij de partijpolitieke analyses kan denken."

Ik leg het boek weg bij het steeds hoger wordende stapeltje bij de deur. Tijd voor een herfstwandeling.

Dirk de Wachter: De wereld van De Wachter. Uitgeverij LannooCampus, 190 blz, € 19,99.

Marc van Impe

Bron: MediQuality

20:28 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)