20 maart 2018

Laatstejaars geneeskunde hebben weinig kennis van medicijnen

Geneeskundeopleidingen in Europa moeten hun curriculum verbeteren zodat beginnende artsen deskundiger zijn in het voorschrijven van geneesmiddelen. Dat blijkt uit onderzoek van klinisch farmacoloog David Brinkman. "Het blijkt dat een behoorlijk deel van de bijna afgestudeerde artsen in Europa momenteel niet goed in staat is om effectief en veilig geneesmiddelen voor te schrijven." David Brinkman promoveerde op 15 maart bij de VUmc te Amsterdam.

Vrijwel elke arts schrijft dagelijks geneesmiddelen voor. Maar zijn bijna afgestudeerde artsen in Europa wel voldoende in staat om verantwoord geneesmiddelen voor te schrijven? En hoe worden zij op deze taak voorbereid? Brinkman onderzocht het niveau van farmacotherapeutische kennis en vaardigheden van 895 laatstejaarsgeneeskundestudenten van 17 Europese universiteiten. Deze studenten werden gevraagd een gevalideerde online assessment te maken bestaande uit een kennistoets, patiëntcasuïstiek en een vragenlijst. De inhoud van de assessment was gericht op kennis en vaardigheden die iedere geneeskundestudent zou moeten hebben om rationeel voor te kunnen schrijven op het moment van afstuderen.

Ondanks dat er verschillen waren tussen de universiteiten bleek dat de laatstejaars geneeskundestudenten in Europa onvoldoende kennis hadden over essentiële geneesmiddelen en dat zij veel fouten maakten in geneesmiddelrecepten voor veelvoorkomende ziektebeelden zoals essentiële hypertensie en community acquired pneumonia (CAP). Zo schreven studenten regelmatig minder effectieve geneesmiddelen voor, vulden recepten onvolledig in en/of maakten fouten in de dosering. Studenten die probleem georiënteerd klinische farmacologie en farmacotherapie-onderwijs hadden gevolgd (met name universiteiten in Noordwest-Europa) hadden significant betere kennis en vaardigheden dan studenten die traditioneel onderwijs hadden gevolgd (met name universiteiten in Oost- en Zuid-Europa).

Brinkman vond dus dat veel bijna afgestudeerde artsen niet goed in staat zijn om geneesmiddelen effectief en veilig voor te schrijven. De meerderheid van de studenten voelde zich zelf ook onzeker over hun farmacotherapeutische competentie en vond dat de kwantiteit en kwaliteit van het klinische farmacologie en farmacotherapie-onderwijs tijdens de geneeskundeopleiding onvoldoende was. Deze bevindingen suggereren dat het klinische farmacologie en farmacotherapie-onderwijs in veel Europese universiteiten niet adequaat is. Eén van de belangrijkste oorzaken voor het gebrek aan deskundigheid ligt dus bij de opleiding. Brinkman: "Het onderwijs is bij de meeste opleidingen in Europa nog erg traditioneel. Kennis wordt alleen verkregen uit hoorcolleges en zelfstudie uit boeken. We zagen dat studenten die meer praktijkgericht onderwijs volgden betere kennis en vaardigheden hadden dan studenten die traditioneel onderwijs volgden."

Brinkman doet meerdere aanbevelingen om het onderwijs in Europa te moderniseren. Zo kunnen pas afgestudeerden bekwamer worden in het voorschrijven van geneesmiddelen. Brinkman: "Studenten moeten meer in de praktijk worden getraind. Dit kan met simulatie of echte patiënten onder begeleiding van ervaren artsen." Daarnaast vindt hij dat er een verplicht voorschrijfexamen moet komen voor alle Europese landen. Geneeskundestudenten in Europa moeten dit examen halen voordat zij hun voorschrijfbevoegdheid krijgen. Op deze manier hoopt Brinkman de kwaliteit en veiligheid van de patiëntenzorg te verbeteren.

Verkeerd voorgeschreven medicatie leidt tot stijging van het aantal ziekenhuisopnames, constateerde een rapport van het ministerie van Volksgezondheid vorig jaar. Dat gebeurt vooral in de groep van 65-plussers, die de meeste medicatie gebruikt. Het gaat om bijna 50.000 geneesmiddelengerelateerde ziekenhuisopnamen. Bijna de helft was potentieel vermijdbaar.

Verkeerd voorschrijfgedrag veroorzaakt ook sterfgevallen. In Nederland wordt geschat dat het gaat om 1250 doden per jaar. "Maar ik kan op grond van mijn onderzoek geen schatting geven," aldus Brinkman, zelf arts en klinisch farmacoloog, in Het Parool. Nederlandse studenten scoren net als Engelsen en Zweden beter dan hun collega's in Zuid- en Oost-Europa. Dat heeft vooral te maken met het meer praktijkgerichte onderwijs. "Als je in de praktijk veel oefent, leer je meer dan wanneer je alleen maar boeken leest," aldus Brinkman. Maar ook bij Nederlandse studenten is verbetering nodig. "Onderzoek onder net afgestudeerde Engelse artsen laat zien dat tien procent fouten maakt bij het voorschrijven. Nederlandse cijfers zijn er niet, maar dat zal erbij in de buurt liggen, vermoed ik."

Brinkman zegt ook dat artsen en apothekers beter zouden moeten samenwerken. Tevens beveelt hij aan tot een verplichte geneesmiddelentoets bij alle Europese faculteiten geneeskunde.

Marc van Impe

Bron: MediQuality

09:14 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar