18 februari 2018

Griepvaccin niet EBM


Je kan maar één keer maagd zijn, je kan maar twee keer griep krijgen. Een groep internationale wetenschappers becijferde een paar jaar geleden in PLOS Biology dat (Aziatische) volwassenen vanaf hun dertigste gemiddeld slechts twee keer per tien jaar de griep krijgen.

De kans op een verkoudheid is vele malen groter, met de tientallen verkoudheidsvirussen die circuleren. Watten in het hoofd, een algemene malaise, kriebelhoest , vrijlopend snot, een lichte koorts en alleen maar dorst. Wie zich dus voor de eerste maal deze winter grieperig voelde en nu weer, heeft waarschijnlijk toch maar één keer echt de griep gehad. En heeft nu een flinke verkoudheid vast, zoals uw ondergetekende.

Gezeten als een paus in mijn kamerjas, hete thee bij de hand en warme pantoffels om de voeten, lees ik op CNN Health dat wetenschappers van de CDC berekend hebben dat het griepvaccin dit jaar in amper 36 procent van de gevallen effectief gewerkt heeft. Mijn koortsig brein vertelt me dat dit amper meer is dan wat men in klinisch onderzoek als een placebo effect beschouwd. Het is dus helemaal niet evidence based om hele volksstammen te vaccineren met een vaccin dat op het ogenblik dat het op de markt komt in het merendeel van de gevallen al verouderd is, maar wel veel geld kost. Een virus evolueert immers sneller dan de redeneringsvermogen van een promovendus. Maar dan zal wel een maligne gedachte zijn.

Merkwaardig hoe het katholicisme in de geneeskunde blijft voortleven.. Gisteren had ik het over simonie, een kwalijke praktijk die aan onze ziekenhuizen nog vaak beoefend wordt. Nu valt het woord placebo. Ik denk aan Chaucer's Canterbury Tales en psalm 116: "Placebo domino in regione vivorum" (Ik zal de Heer behagen in het land van de levenden), die in de Middeleeuwen bij begrafenissen gezongen werd als gebed voor de doden. De ingehuurde monniken of buren die tegen betaling – ook hier gaat de vergelijking op- mee zongen heetten de "placebo's".

Geoffrey Chaucer stelde het gebruik aan de kaak dat monniken de rouwende geld aftroggelden voor dit gezang. Hij gebruikte het woord placebo in circa 1340 voor het eerst als een naam in zijn verhaal The Merchant's Tale uit The Canterbury Tales: Placebo is de slechte raadgever.

Het zijn maar koortsige gedachten uit een ranzig brein. Maar ik vraag me af wat onze nationale viroloog daar op te zeggen zou hebben.

Marc van Impe


Bron: MediQuality

10:06 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

17 februari 2018

UZ praktijken algemeen verspreid: "Eenpersoonskamer? Dan opereert de prof"


Mijn stukje over simonie in het UZ haalde het journaal en de voorpagina van de krant. Het blijkt geen uniek geval te zijn.

Stel: je gaat met je dure middenklasse wagen naar de garage voor een onderhoudsbeurt. Kopje koffie, boordpapieren nakijken; zegt de dealer: "Dat worden nieuwe schijfremmen, een oliefilter vervangen, en verder het gewone onderhoud om de vijftigduizend kilometer. Wil u dat ik die werkzaamheden uitvoer dan wordt dat 100€ per uur plus 150%, verkiest u de meestergast dan blijft het aangeplakte tarief gelden." Uiteraard neemt u dit niet en verhuist u naar een andere garage.

Precies om dit soort verrassingen te vermijden hangen in garages de uurtarieven duidelijk aangeplakt. De wet schrijft dit voor.

Mijn vraag: waarom vind de patiënt die zich inschrijft bij de balie van het ziekenhuis de ziekenhuizentarieven niet terug. Het komt er op neer dat hij een niet eenvoudige opgesteld formulier onder de neus geschoven krijgt waar hij op de aangeduide plek een krabbel mag plaatsen. In een zelfde moeite heeft hij overigens toestemming gegeven dat zijn medisch dossier vrij gegeven wordt. Niemand die een idee heeft hoeveel een ziekenhuisopname, laat staan een ingreep gaat kosten.

Dit gebeurt niet alleen in universitaire ziekenhuizen, maar in elk ziekenhuis. En elke ziekenhuisdirectie is daarvan op de hoogte.

De patiënt die zich aan de balie van een ziekenhuis aanbiedt verkeert in nood. Min of meer. Slechts zelden laat iemand zich uit puur plezier opnemen. Die patiënt verkeert dus in een stresssituatie. Wie gestresseerd is kan niet altijd helder nadenken. Komt daarbij dat hij vaak al een lange wachttijd achter zich heeft. Wat de ziekenhuisdirectie daar doet is niet meer of minder dan misbruik maken van de situatie. Ik vind dit een kwalijke zaak. Je zou ook kunnen stellen dat het ziekenhuis aflaten verkoopt. Luther heeft uit reactie daartegen de reformatie gelanceerd.

Reactie van Maggie De Block: "De wet is duidelijk: het mag niet afhangen van de kamerkeuze wat de kwaliteit van de zorg is. De kwaliteit van de zorg voor de patiënt moet altijd de beste zijn en gelijk, ongeacht de kamerkeuze."

Marc van Impe


Bron: MediQuality

13:01 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

15 februari 2018

Miljoenensubsidie voor efficiënter medicijnonderzoek


Een Europese onderzoeksgroep onder leiding van het Maastricht UMC+ en de Universiteit Maastricht heeft 5,6 miljoen euro subsidie ontvangen om de huidige manier van medicijnonderzoek te veranderen. De wetenschappers stellen dat er veel meer gezondheidswinst behaald kan worden door het gebruik van huidige geneesmiddelen te herdefiniëren op basis van hun moleculaire werking. "We kijken daarvoor naar onderliggende en verwante mechanismen die een rol spelen bij ziekten en niet meer naar afzonderlijke organen of symptomen", zegt klinisch farmacoloog prof. dr. Harald Schmidt.

Traditioneel wordt in diagnose en bestrijding van ziekten gekeken naar symptomen of wordt de aandoening benaderd vanuit één specialisme, zoals de cardiologie (hart), de nefrologie (nieren) of de pulmonologie (longen). Dat leidt er toe dat de zoektocht naar nieuwe medicijnen veelal is gericht op het bestrijden van deze symptomen in afzonderlijke organen, maar niet direct focust op de onderliggende bron van de ziekte. Veel verschillende aandoeningen hebben echter onderliggende moleculaire mechanismen die nauw aan elkaar verwant zijn. Door die mechanismen nauwkeurig in kaart te brengen wordt ook de relatie tussen symptomen en ziektes veel beter zichtbaar. Nog belangrijker: het opent deuren om huidige geneesmiddelen op een heel andere manier in te zetten en anders te kijken naar farmaceutisch onderzoek.

Medicijnen

In een wetenschappelijke publicatie die deze week is verschenen in Systems Biology and Application beschrijven Maastrichtse onderzoekers een voorbeeld van hun theorie. Centraal hierbij staat een enzym genaamd sGC (dat staat voor: soluble guanylate cyclase), dat een rol speelt bij verscheidene hart- en vaataandoeningen. Als sGC niet goed functioneert, kan dit leiden tot vaatvernauwing. Traditionele medicijnen gericht tegen dit enzym zorgen met name voor vaatverwijding en bestrijden dan ook enkel symptomen. Uit een uitvoerige analyse blijkt dat dit enzym echter een nog veel belangrijkere rol speelt tijdens een herseninfarct.

Hoewel er voor de hart- en vaatdoeningen medicijnen op de markt zijn, is dat niet het geval voor het herseninfarct. "Dit is ook nog nooit onderzocht", zegt Schmidt. "Toch is het onderliggende mechanisme vergelijkbaar." Uit vervolgonderzoek bij muizen blijkt de veronderstelling te kloppen en het medicijn inderdaad een beschermende werking te hebben bij een herseninfarct.

Nieuwe standaard

Met de Europese miljoenensubsidie uit het Horizon 2020-programma gaan de wetenschappers hun theorie verder in de praktijk onderzoeken. Met uiteindelijk als doel om de basis te leggen voor een nieuwe standaard in geneesmiddelenonderzoek en een herdefiniëring van het begrip 'ziekte'. Schmidt: "Dus geen langdurige en kostbare zoektocht naar geheel nieuwe medicijnen meer, maar huidige middelen efficiënter inzetten voor nieuwe indicaties op basis van wetenschappelijke inzichten en moleculaire verwantschap."

Marc van Impe


Bron: MediQuality

08:54 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)