15 januari 2018

Marc Moens, arts


Als er van dr. Marc Moens iets in de krochten van het Internet zal overblijven dan zullen het zijn talloze bijdragen, commentaren en columns zijn die hij publiceerde, en dan vooral zijn jaarverslagen voor het VBS. Deze rapporten die een ware state of the union zijn, zijn onmisbaar voor al wie de politiek en de geschiedenis van de gezondheidszorg in België bestudeert. Dr. Marc Moens schrijft nu aan zijn laatste jaarverslag dat hij op 3 februari zal voorlezen.

Dan neemt hij afscheid als secretaris-generaal van het Verbond der Belgische Specialisten (VBS). Maar liefst 28 jaar bekleedde hij die functie. Velen vragen zich af hoe hij dat deed? Waar haalde hij de tijd? Want daarnaast is hij voorzitter van de Belgische Vereniging van Artsensyndicaten en als dusdanig lid van een schier eindeloze rij bestuurs- en beheersorganen binnen het Riziv en het KCE. Deze mandaten neemt Moens stuk voor stuk au serieux. Bij onze laatste lunch, zoals zo vaak op een vrijdagmiddag in een uitstekende Italiaan met zicht op de drukke weg tussen Mechelen en Leuven, had hij het me al toevertrouwd: na zijn pensionering in het ziekenhuis kwam nu ook het einde van zijn VBS-verhaal in zicht. "Dat zou meer tijd maken voor zijn functie bij het Artsensyndicaat." Want dr. Marc Moens is nog lang niet klaar.

In zijn voorlaatste jaarverslag stelde hij de vraag: "Verandert de wereld te snel of reageren wij te traag?" Ik ben ervan overtuigd dat Moens ' antwoord in het tweede deel van deze vraag besloten ligt. Dr. Moens is iemand die op de feiten anticipeert, iemand die vooruit kijkt en die zeker niet in hokjes denkt. Deze houding wordt hem niet altijd in dank afgenomen. Marc Moens moet je niets wijsmaken, dat hebben ziekenfondsbonzen, directeuren-generaal en ministers keer op keer mogen meemaken. Hij is niet de man van het hoge woord, hij slijpt zijn zinnen tot ze vlijmscherp de kloppende waarheid blootleggen en ziet dan hoe zijn opponent, niet zelden verbaasd door de consequentie van diens onbezonnenheid, reageert. Het pleit voor hem dat hij deze techniek ook tegenover collega's artsen durft te hanteren. Want hun denkraam is niet altijd even breed als dat van dr. Moens. Maar daarbij blijft hij altijd minzaam. Every inch a gentleman. Nooit een scheldkanonnade, de wetenschap indachtig dat je je tegenstrever beter een kans biedt zijn gezicht te redden dan op zijn bakkes te gaan. Op die manier heeft hij heel wat uit de brand kunnen slepen.

Ik laat bij deze de dokter, en wil het over de mens Moens hebben. Ik ken Marc vanop de schoolbanken in het college dat we samen, in dezelfde jaren bezochten. Hij Latijn-Wiskunde, zonder duidelijke intentie van een of andere studierichting. Als maturiteitsexamen deed hij Nederlands. Germaanse en Geschiedenis wat studierichtingen waren die hem (ook) interesseerden (misschien vandaar zijn VBS – jaarverslagen), maar het werd uiteindelijk Geneeskunde.

Ik liep Latijn-Griekse, een traject dat nergens en overal heen leidt. In datzelfde college, een paar jaren lager, zat een jonge Ri De Ridder te broeden op plannen om de wereld te verbeteren. Het was een bijzondere generatie toen en nu. We zijn babyboomers, gekenmerkt door een (grenzeloos) optimisme, een geloof in de vooruitgang, een drang naar non-conformisme en vooral een grote intellectuele honger en nieuwsgierigheid. We wandelen niet altijd binnen de krijtlijnen die anderen trekken, maar we durven over de heg kijken. Wat deze generatie ook kenmerkt is het engagement, de drang om de dingen en de gang van zaken rondom ons beter te maken, niet voor het eigen profijt maar omdat dat nu eenmaal hoort bij wat fatsoen heet te zijn.

De wereld om ons heen verandert in een razend tempo, hij wordt beter, geloven wij, digitaal, en door de snelheid waarmee dat gebeurt misschien moeilijker beheersbaar. Maar dat maakt het juist spannend. We leven voor de uitdaging. Ik citeer Marc Moens: "De medische ethiek, die de technologische evoluties weliswaar maar moeizaam kan bijbenen, wordt hierbij alsmaar belangrijker. De holistische aanpak zit niet in elke specialistische discipline ingebakken. Het hokjesdenken in zogenaamd ‘intellectuele' of ‘niet-intellectuele' disciplines is afgeschreven. … Elke arts moet zijn intellectuele capaciteiten, zijn verworven en continu op peil te houden kennis, en zijn gezond verstand, met de nodige empathie blijven aanwenden ten gunste van elke individuele patiënt."

De eerste millennial dokters komen eraan. Volgens Wikipedia is de generatie van de millennials over het geheel bezien meer vatbaar voor burn-out- en stressverschijnselen dan de generaties hiervoor. De oorzaak hiervan zit in de hoge verwachtingen die de groep over zichzelf en over hun leven heeft. Oorzaak zou onder meer zijn: de individualistische opvoeding, de lange tijd tussen de puberteit en het volwassen zijn, zich in hoge mate spiegelen aan anderen, het beeld van: 'alles kunnen worden als je maar wilt'. We hebben nog heel wat om over van mening te verschillen. Radiotherapeut dr. Marc Brosens van het Hasseltse Jessaziekenhuis die dr. Moens opvolgt als secretaris-generaal van het Verbond der Belgische Beroepsverenigingen van Artsen-Specialisten zegt nu al dat hij geen Marc Moens-bis wil worden. Hij begint met een scepticisme dat Marc nooit deelde: " Mijn jongere collega's zijn allemaal heel gedreven, maar ik vraag me af of ze dat over 20 jaar nog zullen zijn." We zullen zien wat het wordt.

Ik ben ervan overtuigd dat we nog vaak bij een eenvoudige maar goede maaltijd hierover zullen doorbomen.

Marc van Impe

Bron: MediQuality

07:53 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar