29 december 2017

Een kerstorgie



Het viel dit jaar enorm mee. In mijn richting dan toch wel. Vaak wordt de blijdschap over een kerstcadeautje oprecht gespeeld. De wederzijdse vrijgevigheid is even archaïsch als het aansteken van kaarsen in een kamer met elektrisch licht. Maar ik zit echt te wachten op een paar nieuwe sokken, een cannabis kookboek, een fles zelfgestookte gin en een kaart voor het optreden van een overjaarse betere zanger. Zelf geef ik graag en veel. Maar voor de meest geliefden valt die keuze niet altijd mee. Het is nog altijd de tijd van peis en vree en ik ga daar dus niet verder op in. Maar ik moet de critici gelijk geven: omdat de schenker altijd minder weet over de voorkeuren van de ontvanger dan de ontvanger zelf, zijn alle geschenken - behalve geld - een vorm van verspilling. Daarom heb ik al mijn kleinkinderen een creditcard gegeven met daarop een bescheiden bedrag. Het is geen cash geld maar toch geld en het is een les in economie.

Economen zijn uit principe tegen Kerst en Oud en Nieuw want behalve een reeks voorspellingen die voor de helft uit zullen komen en voor de andere helft dan weer niet, is dit deel van het jaar een uitwas van de weggooimaatschappij. Het ritueel van het geven en ontvangen van presentjes valt daaronder. Dus begint het seizoen in feite rond Sinterklaas en eindigt het met Valentijn.

Ik las ooit het boek Scroogenomics. Why you shouldn't buy presents for the holidays van de Amerikaanse econoom Joel Waldfogel, die in 2009 Kerst een 'orgie van welvaartsvernietiging' en riep op tot gedragsverandering. In de VS geven mensen elkaar tijdens de kerstdagen voor 70 miljard dollar aan kerstgeschenken. Volgens onderzoek van Yale University bedraagt het verspillingspercentage 10 tot 33 procent. Wat wil zeggen dat in twee dagen 7- tot 20 miljard dollar door het putje wordt gespoeld. 'Als geld zou zijn gegeven, zou het risico van ontevredenheid minder groot zijn, het geluk van anderen beter zijn gediend en zou ook nog de economie een dienst worden bewezen', aldus Waldfogel.

ING publiceerde in 2014 een onderzoek naar het geven van cadeautjes in Europa. En dat onderscheidde zich weinig van de conclusies van Waldfogel in de VS. Volgens berekeningen van ING kregen Europeanen in 2015 81 miljoen ongewilde geschenken met een gemiddelde waarde van 45 euro. Dat betekent dat 3,7 miljard euro over de balk werd gegooid. 'En 10 procent van de bevolking stak zich in de schulden voor presentjes die niemand zich een jaar later nog kon herinneren', lichtte ING-econoom Ian Bright toen toe. Niet verwonderlijk, maar Nederland staat onderaan de lijst (#12) met een gemiddelde kerstuitgave van €25. Ter vergelijking, in de UK wordt gemiddeld maar liefst €440 uitgegeven. Wij Belgen geven gemiddeld €190 uit. De gemiddelde uitgaven binnen de onderzochte Europese landen ligt op €200.

En dat het goed met ons gaat bewijst het groeicijfer van 8% meer dat we dit jaar hebben uitgegegeven.

De homo economicus heeft overigens nog een extra argument: Cadeaus geven en ontvangen is leuk, maar toch vallen cadeaus niet altijd in goede aarde bij de ontvanger. Bijna 30% gooit wel eens een gekregen cadeau weg zonder het te gebruiken. En ruim de helft geeft wel eens een cadeau waar hij of zij niet blij mee is, door aan iemand anders. Zo'n één op de tien doet dat zelfs regelmatig. Jongere generaties vinden het makkelijker dan ouderen om afstand te doen van gekregen cadeaus die ze niet leuk vinden. 36% van de dertigers gooit wel eens een cadeau weg, tegen 25% van de zestigers. Doorgeven van cadeaus doet 58% van de dertigers weleens. Bij zestigers blijft dit beperkt tot 48%. Op puur rationele gronden zou het geven van geschenken met Kerst of op verjaardagen dus verboden moeten worden.

Maar er zit ook een andere kant aan. Zowel aan het geven als aan het ontvangen van cadeautjes zit een emotioneel aspect van aandacht. De schenker en de ontvanger houden er (meestal) een positief gevoel aan over dat niet in geld is uit te drukken en dat de geldelijke waarde van het geschenk overstijgt. Het onderstreept de band van liefde en vriendschap. Daarom ga ik nu op zoek naar een extra cadeau voor de geleerde vrouw: want Kerst vier je bij ons een hele week. Dus tijd genoeg om een vergissing goed te maken.

Marc van Impe

 

Bron:MediQuality

09:00 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar