18 december 2017

Evolutie legt het af tegen cultuur


Uiteraard las u afgelopen zomer de driedelige serie in The Lancet over de zogenaamde evolutiegeneeskunde en de ‘levensgeschiedenis-theorie’. Ik leerde er iets wat ik sinds lang onbewust blijk te weten, namelijk dat de mens zoals elk organisme maar een beperkte hoeveelheid energie tot zijn beschikking heeft en moet kiezen waaraan hij die besteedt: groeien, voortplanting, onderhoud, verdediging.

Wij zijn van nature flexibel en kunnen onze energie herverdelen als dat nodig is. Dat is iets wat de geleerde vrouw en ondergetekende de voorbije decennia dagelijks doen. En dat wordt je niet altijd in dank afgenomen. Zeker niet door de ambtenarij die een hekel heeft aan evolutie en het liefste ziet dat alles blijft bij wat ooit was en in de toekomst altijd zal zijn.

Het is pas onder deze regering dat men tot het inzicht is gekomen dat wie bijvoorbeeld chronisch ziek is en niet in staat is om dagelijks mee te lopen in de nine tot five job rat race, best wel een andere productieve activiteit aan de dag kan leggen en daardoor zijn rijkelijke toelage waarmee je wel brood maar geen peperkoek kan kopen, kan aanvullen. De lijnentrekkers en de inspecteurs die allemaal op hun burn out wachten, hebben daar moeite mee.

Ik raad hen dan ook de literatuur van dit stukje vakliteratuur van harte aan. Ze zullen er leren wat paradoxaal denken is. Een voorbeeld is dat van het Ethiopische dorp waar een waterput wordt geslagen waardoor de vrouwen –uiteraard de vrouwen- minder energie hoeven te besteden aan het halen van water. Evolutionair heeft dat zijn consequenties, dus ging hun vruchtbaarheid omhoog. Met als resultaat meer kroostrijke gezinnen, dus meer werk om die kinderen te voeden, dus weer meer energie en netto minder gezondheidswinst. Zoiets waar ook NGO's niet aangedacht hadden.

Evolutionair denken over geneeskunde verheldert vooral waarom we ziek worden, maar er komen maar weinig oplossingen uit voort. Indien u het nog niet wist, dan dit: het eerste deel van ons leven worden we maar zelden uit onszelf ziek. Het is de rat race, het stilzitten, de zakken chips, de sigaretten, en de panische hang naar een steriele omgeving -iets wat wij hygiëne plegen te noemen- die ervoor zorgen dat we omver vallen van de allergieën en de hang naar obesitas.

Wij hebben er bijvoorbeeld zelf voor gezorgd, zeggen de auteurs, dat ons immuunsysteem van bij de geboorte te weinig prikkels krijgt prikkelen en de kans niet krijgt om zich te oefenen, om zo auto-immuunziekte terug te dringen. Het klinkt veelbelovend, maar wetenschappelijk is het niet bewezen en dus blijft de evolutiegeneeskunde nog vooral speculatiegeneeskunde.

Een andere leuke consequentie is dat mensen zoals uw auteur volgens de evolutietheorie zowat uitgeleefd is. Aangezien evolutie vooral op nageslacht gericht is, zijn mijn leven evolutionair gezien eigenlijk voltooid: de kinderen zijn het huis uit, de taak is volbracht, het mag ophouden. Evolutionair gezien heeft gezond oud worden geen enkele zin, voorplantingstechnisch gezien is iedereen op mijn leeftijd een blok aan het been van het hard werkende zichzelf procreërende jongere deel van onze maatschappij. Ik begrijp nu waarom de ouderdom met zijn gebreken komt. De jongere lezers die me niet geloven kan ik een bezoek aan een zorginstelling van harte aanraden. Het verschaft u een verbazingwekkend en instant inzicht.

Ik ga niet in op de conclusies van de auteurs. Op het eerste gezicht pleiten ze voor een meer systematische benadering in de geneeskunde. Voor holisme in plaats van reductionisme. Maar directe oplossingen bieden de auteurs van de Lancet-serie niet. Gelukkig maar. Een paar columns geleden publiceerden we de gemiddelde levensverwachting van de westerse mens. Die zit weer in stijgende lijn.

Ik concludeer daaruit dat de cultuur de evolutie voorbij steekt. Erfelijke factoren veranderen niet zo snel. De gemiddelde duur van onze nachtrust, om maar één factor te noemen bijvoorbeeld wel. Wie wil –en dat zijn er meer dan u denkt- kan een nachtje binge kijken op Netflix. Uw grootvader bleef alleen maar een nacht wakker toen de geallieerde vliegtuigen overvlogen en hun dodelijke lading in de buurt losten. De menselijke evolutie is dus danig in de war.

Van alle wetenschap wordt de evolutietheorie misschien wel het meest uit zijn verband getrokken, lees ik elders bij microbioloog Rosanne Hertzberger. Toch maar lezen, dat stuk.

Marc van Impe

http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140...

 

 

Bron: MediQuality

15:59 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar