03 december 2017

Vivons cachés


Ik huiver voor een overheid die alles over mij wil weten. Niet dat ik wat te verbergen heb of dat ik in het verborgene wil leven, maar er zit waarheid in het gezegde van de krekel uit die fabel uit de 18de eeuw: pour vivre heureux, vivons cachés.


De overheid kijkt met een ijzeren bril naar de werkelijkheid en een morele kijk ontbreekt vaak en dat is een reden tot bezorgdheid. Ik zat daaraan te denken tijdens een recent symposium over de impact van de technologie op de gezondheidszorg. EHealth heet dat. De nieuwe technologie, die ik gemakkelijkheid halve onder de noemer Artificiële Intelligentie (AI) plaats, is immers niet neutraal. Ik las recent over twee giga-techondernemers die diametraal tegenover elkaar staan: Tesla-topman Elon Musk en Facebook-CEO Mark Zuckerberg. Musk zegt dat AI een gevaar betekent voor de mensheid en meer gereguleerd moet worden. Zuckerberg noemt dit onverantwoord doemdenken wat een rem zet op de voordelen die AI kan bieden.


Ook in de gezondheidszorg ziet men die tegenstelling. De Zuckeriaanse techno-optimisten geloven dat de AI uiteindelijk een zegen is voor de mens en aan zijn welzijn zal bijdragen. De Muskiaanse techno-pessimisten stellen zich kritisch op en opteren niet voor een ongebreidelde technologische ontwikkeling. Ik wil graag een vergelijking maken met de wapenlobby die een amorele visie op technologie heeft waarbij technologie noch goed, noch slecht is. Het hangt er van af wat je er mee doet. "Guns don't kill people; people kill people." Mark Zuckerberg gebruikt net zoals die lobby zo'n argument om de eigen verantwoordelijkheid over innovaties op de gebruiker of anderen af te wentelen.


Elon Musk geeft blijk van een meer ethisch bewuste visie op technologie, die niet neutraal is, maar een inherente morele lading heeft. In tegenstelling tot bijvoorbeeld natuurfenomenen overkomt technologie ons niet. Technologie wordt gemaakt voor en door mensen en weerspiegelt de morele opvattingen van de ontwerpers ervan.


Ik kom terug op de recente rel rond de doorverkoop van medische gegevens aan QuintelesIMS. Dat dit zou gebeuren ligt voor de hand. De fabrikant van de poetsrobot iRobot maakte onlangs bekend dat ze in de toekomst niet alleen uw stof maar ook data over uw woning zal opslaan. Het bedrijf wil die data doorverkopen aan Google of Amazon, die dan hun op maat gemaakte advertenties in uw mailbox dumpen.


De robot op zich deugt wel, de ontwerper misbruikt echter uw vertrouwen. Het laat de dataopslag nu afhangen van een ‘opt-in' toepassing. De gebruiker moet dus expliciet zijn toestemming geven. Waarom vraagt men dat dan niet als het om mijn medische data gaat? Ik vind dit een ethisch vraagstuk, waarover de Orde der Artsen zich eens zou mogen uitspreken.


"Het besef van een ethiek inherent aan de techniek ontbreekt in de Zuckeriaanse visie op technologie, die zoals gezegd wel vaker voorkomt in de technologiewereld. Dat gebrek aan een morele kijk op technologie is een reden om bezorgd te zijn," zegt de filosoof Jochanan Eynikel van de denktank ETION. "Ik twijfel persoonlijk niet aan Zuckerbergs goede bedoelingen. Maar het pleit voor Musk dat hij vooruitdenkt over de sociale en ethische consequenties van technologie." Wie data verzamelt moet zich houden aan de regels van het goed fatsoen. Ook als dat de overheid zelve is.


Moreel verantwoorde AI begint daar en niet bij de gebruiker of in een verre toekomst. Dat de overheid niet altijd moreel hoogstaand gedrag aan de dag legt, leerde Jean-Pierre Claris de Florian, de auteur van de fabel.


Hij werd op de 27ste fructidor van het jaar II het slachtoffer van de eerste overheid die systematisch alle data over zijn burgers verzamelde: het Comité de Sûreté Générale van de Eerste Franse Republiek, dat uitgevonden had dat hij ooit een fabel opdroeg aan Marie-Antoinette.

Marc van Impe



Bron: MediQuality

09:15 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar