31 augustus 2017

Chirurgie: bloemblaadjes hechten is beter dan op een rat trainen

Dr. Volovici (foto) van het Rotterdamse Erasmus MC deed onderzoek onder zestien artsen en studenten, die een zesweekse training in microchirurgie kregen. De helft werkte met de klassieke methoden, de andere helft met extra bloemblaadjes. Uit de onderzoeksresultaten, die recent tijdens een congres in Korea werden gepresenteerd, bleek dat de tweede groep daadwerkelijk beter presteerde.


Op de operatietafel in het Erasmus MC ligt een gehavend blaadje van een net geplukte gerbera, met een snee van boven naar beneden in het witte blaadje. Victor Volovici bekijkt zijn ‘patiënt' via een microscoop en rijgt langzaam maar heel precies de delen weer aan elkaar. Zijn handen lijken niet te bewegen, al bewijst de computer (15 keer uitvergroot) het tegendeel. Elke hechting eindigt in een piepklein knoopje. En nog scheurt het fragiele blaadje niet. De techniek maakt furore.


De neurochirurg in opleiding geeft komende maand een training aan collega's uit de hele wereld. Zijn overtuiging: als je een bloemblaadje succesvol kunt opereren, moet het repareren van de allerkleinste bloedvaatjes in ons lichaam ook wel lukken. Want bloemblaadjes zijn veel kwets­baar­der dan de bloedvaten die je tijdens een operatie moet hechten. Die kwetsbaarheid dwingt je om heel zorgvuldig te werken.


Volovici geeft de training al jaren aan artsen en studenten in zijn thuisland Roemenië. Hij ontdekte dat de fijne motoriek van hersenchirurgen, maar ook plastisch chirurgen, die voorheen een aantal klassieke methodes hadden om hun hechttechniek te oefenen: op latex handschoenen, stevige bladeren van een boom, kippenpootjes en uiteindelijk levende ratten, verbeterde wanneer zij veelvuldig oefenen op bloemblaadjes.


Tijdens het hechten van bloedvaatjes van één millimeter, kunnen afwijkingen van een tiende millimeter er al voor zorgen dat een bloedvat dicht raakt. ,,Uit onderzoek van de meest ervaren microchirurgen blijkt dat 93 procent van de bloedvatverbindingen openblijft na operatie. Dat is niet slecht, maar in het lab zou dat 100 procent moeten zijn. Zeker wanneer er – zoals hier – werd gewerkt met ratten met gezonde vaten. Ratten hebben geen diabetes, ratten roken niet. Met een perfecte techniek zou je een bloedvat, hoe klein ook, altijd open moeten kunnen houden."


In het menselijk brein kunnen techniekfoutjes grote gevolgen hebben, legt hij uit. ,,Wanneer er geen bloed door een vat kan stromen, kan dat leiden tot een verlamming. Ellende dus." Zelf oefent de arts-assistent bijna dagelijks thuis, waar een microscoop in de woonkamer staat. Na een drukke werkdag plukt hij een blaadje uit een boeket en legt wat steekjes. Zomaar een paar. Het is de kunst om zo min mogelijk te trillen. ,,Het is een soort meditatie."


Het gebruik van gerbera's of chrysanten – ‘een roos kan ook, maar die scheurt nóg sneller' – is bovendien goedkoop en er spelen geen ethische kwesties zoals bij proefdieren. ,,Een training zonder ratten zal niet gaan, dat blijft de gouden standaard. Maar door gebruik van bloemblaadjes kunnen we wel minder proefdieren inzetten."


Volovici weet dat hij tegen heilige huisjes trapt. Het is nogal wat om een gerespecteerde neurochirurg of plastisch chirurg te vertellen dat hij vaker moet oefenen, ook al heeft hij de operatie misschien al honderden keren gedaan. ,,En toch: hoe geroutineerd je ook bent, de techniek kan altijd beter. Je moet ook nooit uit het oog verliezen waar het om draait en dat is de patiënt."

Marc van Impe

Bron: MediQuality

11:04 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar