22 juli 2017

De laatste grote vakantie

 
Ze is die nacht opgestaan, vond de lichtschakelaar niet en is deze maal op een stoel gaan zitten. Ze was alleen, wist ze. En ze wist ook dat, als ze een teken gaf iemand zou komen en haar weer in bed helpen. Welk teken ze moest geven, was ze vergeten. Daarom begon ze met de namen te roepen die ze zich herinnerde. Ze begon met haar vader, maar die reageerde niet. Ook haar moeder antwoordde niet. Haar man zweeg. Dan liep ze de rij van haar kinderen af.


De rij was lang. En niemand die reageerde. Ze konden toch niet allemaal overleden zijn? Bij de naam van haar dochter legde ze de link met het seniorenalarm dat ze om de nek droeg. Deze maal drukte ze wel op de knop. De centrale reageerde direct. ‘Je gaat me niet vinden,' zei ze, ‘ik weet zelf niet waar ik me bevind.' Tien minuten later stond haar dochter in haar kamer. Die ochtend kreeg ik een sms: moeder opgenomen op spoed. Ze vertelt het verhaal van die nacht met een monkellach. ‘Je gaat een inslaper moeten nemen,' zeg ik haar. Ze wil niet naar de seniorie. Ze wil geen regelmaat aan haar lijf. Zeker geen toezicht. Ze heeft een hekel aan oude mensen. Ze werd net eenennegentig. De zondag voordien hadden we op haar jaarlijks tuinfeest haar verjaardag gevierd. ‘Het kan de laatste keer zijn,' sprak ze de genodigden toe, ‘amuseer jullie en profiteer ervan.'


‘Ik ben de neurologe,' zegt de jonge dokter, ‘we gaan goed voor uw moeke zorgen.' Waarom gebruiken artsen en verpleegsters verkleinwoordjes als het over ouderen gaat?


Er wordt gepraat over MRI's, nog meer onderzoeken en behandelingen. Mijn moeder wil geen behandelingen meer. Nu nog eens TIA, morgen een serieus infarct. Ze kan ermee leven. En doodgaan, zegt ze. Dat brengt me bij een uitspraak van dr. Marcel Levi, een Nederlandse arts die zes jaar het AMC in Amsterdam zo goed geleid heeft, dat dat opviel in het buitenland. Sinds 1 januari 2017 is Levi bestuursvoorzitter van de verzameling ziekenhuizen in Londen die samengevoegd zijn onder de naam University College London Hospitals, een ziekenhuis van wereldfaam. Hij pleit ervoor om patiënten bij het eind van hun leven de keuze te laten: verder behandelen of een laatste grote vakantie nemen en afscheid nemen. De overheid mag het geld dat ze voor de uitzichtloze behandelingen uitgeeft, voor een deel aan de patiënt overmaken. Als uitstapbonus.


Levi: "Wie op zijn 85ste drie keer per week een hemodialyse moet ondergaan voelt zich zes dagen op de zeven uiterst beroerd. Je moet de vraag durven stellen of dat de bedoeling is. De arts weet dit, de patiënt weet dit, zijn familie weet dit en de overheid die dat allemaal betaalt, weet dit. Wie wint er bij deze situatie? We weten dat de levensverwachting beroerd kort is en toch gaan we halsstarrig daarmee door in plaats van de patiënt en zijn naastbestaanden nog een paar weken of maanden een kwaliteitsvol en zinvol leven te bieden. 10 tot 20% van de gezondheidsuitgaven van een individu worden in het laatste jaar van zijn leven uitgegeven. Als Volksgezondheid wil besparen dan kan men daar beginnen.'


Levi windt er geen doekje om: ‘Als men mij vraagt alles in het werk te stellen opdat de patiënt nog een beperkte periode zou leven, dan doe ik dat. Maar als men mij vervolgens de vraag stelt: Hij heeft toch niet geleden? Dan is mijn antwoord klaar en duidelijk: Ja, hij heeft geleden omdat jij ons gevraagd hebt al het mogelijke te doen.' Hij verwijst ook naar Professor Karol Sikora, voormalig hoofd van de kankerafdeling van de WHO, die waarschuwde dat er op dit ogenblik meer dan 25 kankerbehandelingen zijn die elk meer dan 75.000€ per jaar kosten en die het leven meestal met slechts drie maanden verlengen. Levi: 'Wij, dokters moeten dit punt op de agenda durven zetten.'


Patiënten worden, naarmate ze ouder en zeer oud worden, niet infantiel. De meeste van hen weten zeer goed wat ze willen. Ze dreigen wel geïnfantiliseerd te worden. ‘Zie je me daar al zitten,' vroeg ze me ooit, 'op een stoel in een cirkel en zingen: handjes draaien, koeken bakken, vlaaien… pff.' Zij weet best nog wat ze wil. Vorige zondag was dat een koud glas cava.


Marc van Impe

Bron: MediQuality

09:51 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar