21 juni 2017

De patiënt wordt bedankt


Uit een onderzoek van de Jama zou blijken dat 9 artsen op 10 al eens een patiënt geweigerd heeft. Meestal gaat het om een bestaande arts-patiëntrelatie die opgezegd wordt. Maar de meeste patiënten leggen zich daar niet zo maar bij neer. In de kwaadste gevallen volgt een klacht bij de Orde of zelfs bij de burgerlijke rechtbank wegens het weigeren van zorg.


Neem de volgende casus. 's Avonds laat gaat de telefoon. Beller is een borderlinepatiënte die zowat dagelijks contact zoekt. Ze mailt, ze belt, ze komt zonder afspraak naar de consultatie en ze wordt agressief en boos als ze haar zin niet krijgt. Op een of andere manier heeft ze alle telefoonnummers en e-mailadressen waar de arts bereikbaar is in haar bezit gekregen. De patiënte is een terreur geworden. Bijna onvermijdelijk heeft de arts een aversie tegen haar ontwikkeld. De vraag is hoe hij die relatie of de afbouw ervan moet aanpakken?


Een andere casus: de arts kan er echt geen patiënt meer bijnemen. De arts besluit daarom een patiëntenstop in te voeren. Maar een aantal patiënten nemen dit niet. Zij voeren aan dat dit in strijd is met de Wet op de Patiëntenrechten. Daarom schakelen ze een advocaat in. Die dreigt met een tuchtprocedure voor de Orde want de wet zegt dat de patiënt het recht heeft zijn arts vrij te kunnen kiezen.


In beide gevallen geldt het principe dat weigeren mag. Volgens art. 28 van de Code staat het de arts vrij om de behandeling van een zieke te weigeren "om persoonlijke redenen of om beroepsredenen". De Code is niet duidelijk over wat de Orde precies verstaat onder deze redenen, maar juristen nemen aan dat het in het verleden niet betalen van een ereloon of het niet komen opdagen op een gemaakte afspraak geldige motieven zijn. Hetzelfde geldt als de patiënt u om de haverklap en op een onmogelijk uur de arts lastig valt of als een patiënt zijn arts meer als sociaal assistent dan wel als dokter beschouwt.


Er kunnen dus verschillende gewichtige redenen bestaan om de relatie op te zeggen. De patiënt gedraagt zich onbeschoft of agressief jegens de arts of anderen. De patiënt weigert aan de behandeling mee te werken. De patiënt weigert herhaaldelijk het honorarium te betalen. Maar ook als de arts de voortzetting van de behandelovereenkomst redelijkerwijs niet kan verder zetten omdat hij met pensioen gaat of zijn praktijk om (gezondheids)redenen wil afbouwen. Besluit de arts op grond van een of meer van deze voorwaarden tot beëindiging van de behandelingsovereenkomst, dan gelden daarbij bepaalde zorgvuldigheidseisen: hij moet de patiënt herhaaldelijk aandringen en waarschuwen. Er moet een redelijke termijn voor beëindiging gehanteerd worden. De follow up van de patiënt moet zijn geregeld. En tenslotte moet de arts zorgen voor een zorgvuldig dossierbeheer en een zorgvuldige overdracht.


De Wet op de Patiëntenrechten (22 augustus 2002) voorziet in een recht op vrije keuze van de arts maar evenzeer over het recht om een patiënt te weigeren. Dit werd expliciet bevestigd in de parlementaire discussie en voorbereiding van die Wet. Een behandelrelatie tussen een arts en een patiënt is een ‘behandelingsovereenkomst, wat in feite een contract betekent.


Volgens de algemene regels van het contractenrecht kan die overeenkomst opgezegd worden als de patiënt zich niet (meer) correct gedraagt . Redenen hiervoor kunnen bv. zijn dat hij de afspraken niet nakomt, niet betaalt, of de voorgeschreven behandeling niet volgt, enz. Discriminatie omwille van godsdienstige, sociale of raciale redenen is echter verboden. Ook mag de arts de patiënt niet letterlijk zonder behandeling in de kou laten staan. De continuïteit van de zorgen moet altijd gewaarborgd worden. Daarom moet de arts zijn patiënt adviseren waar hij wel nog behandeld kan worden. Een en ander wordt best schriftelijk aan de patiënt medegedeeld en uiteraard moet daarbij bevestigd worden dat het medisch dossier zal worden overgedragen.


De discussie begint echter als de patiënt het gevoel heeft dat hij zich in een noodsituatie bevindt. En dat is bij een borderline patiënt zoals hierboven geschreven al snel het geval. In principe mag een arts niet weigeren om te behandelen als het om een dringende, levensbedreigende situatie gaat. Ook tijdens de wachtdienst kunt hij niet weigeren om een patiënt te behandelen. In deze gevallen stelt hij zich zelfs bloot aan strafrechtelijke vervolging. De arts kan ook een behandeling stopzetten bij een terminale patiënt waarvan hij meent dat die meer gebaat is met palliatieve verzorging. Uiteraard gebeurt dit na overleg met collega's en het verpleegkundig team. Als de patiënt niet akkoord gaat, mag hij steeds naar een andere arts overschakelen.


Als het contract met het ziekenhuis bepaalt dat de arts elke patiënt die zich aandient moet behandelen, dan moet hij zich daar uiteraard aan houden. Zo niet begaat hij een contractuele inbreuk die tot ontslag om dringende reden, kan leiden.


[met jamanetwork.com]

Marc van Impe

 

Bron : MediQuality

19:51 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar