05 december 2016

Wat had u dan verwacht van het kabinet Volksgezondheid ?

Ik las in De Artsenkrant dat een meerderheid van de artsen de minister van Volksgezondheid een onvoldoende geeft. Maggie zakt door het ijs, titelt de tabloid van de medische stand. Ik heb daar enkele bedenkingen bij.


Vanop zes zie ik dat de wereld in de mist hangt. Zaterdagochtend, een uurtje later we staan in de lift. De ene buur klaagt over de vochtigheid in de lucht. De andere vindt de kou prima. Het weer trekt er zich niets van aan. Tegen drieën is alles uitgeklaard. Iedereen content. Ik haal de kranten uit de brievenbus.


Ik las in De Artsenkrant dat een meerderheid van de artsen de minister van Volksgezondheid een onvoldoende geeft. Maggie zakt door het ijs, titelt de tabloid van de medische stand. Ik ben daar niet gelukkig mee. Ik wil niet de verdediging van de Minister op mij nemen, verre van, daar is ze groot en sterk genoeg voor. Maar ik wil wel een paar vragen en opmerkingen stellen. Om te beginnen de titel: door het ijs zakken betekent evenveel als door de mand vallen, wat betekent dat men een fout of een leugen moet toegeven. Het is beeldspraak, die vaak verkeerd gebruikt wordt door onder andere sportjournalisten, maar dat mag me niet verbazen. Als echter medische verslaggevers de taal van een sportreporter gaan gebruiken, dan is de boot ver van huis. Wie onzeker is over zijn beeldspraak, kan die het best vermijden en kiezen voor een gewoon woord dat de betekenis direct uitdrukt. De tekst wordt dan duidelijker, directer, sneller begrepen en gelezen, en meestal wordt dan ook woordomhaal vermeden. "Minister De Block frustreert", ware beter geweest.


Wat me bij de vraag brengt: wat had men dan verwacht?


Een jaar of vier geleden had ik –zoals wel eens eerder- het genoegen om met een paar bonzo's van de verschillende artsensyndicaten aan tafel te zitten. Bij zo'n tafelgesprek gaat het er in de regel open aan toe: we zeggen ons gedacht. Stuk voor stuk heb ik hen gezegd dat het de hoogste tijd was om zelf een initiatief te nemen en hun vak te herdenken, of ze zouden zelf "herdacht" worden en dat doet niemand deugt. Het werd een panna cotta, een crème brûlée en nog een versnapering na, en verder niets.


Aanleiding was de online enquête "De Huisarts spreekt" die ik in mei 2009 in opdracht van MediPlanet organiseerde: nog geen twee procent van de Belgische huisartsen was écht overtuigd van de inzet van de klassieke artsensyndicaten voor hun zaak! In onze grote nationale huisartsenenquête stelden wij hen toen de delicate vraag of zij de indruk hebben dat de artsensyndicaten hun belangen afdoende verdedigen.


In Franstalig België vond 47% van de huisartsen dat de artsensyndicaten hun belangen redelijk goed verdedigden. In Vlaanderen was dat 33%. Dat betekent dat de artsensyndicaten nog geen 40% op hun rapport kregen. Enkele citaten:


"Er is geen vakbond voor de verdediging van de huisarts. Domus Medica is niet de representatie van de huisarts, wel een "ivoren toren". Het beleid luistert niet naar de "basis"."


"De medische vakbonden doen wel moeite, maar het heeft weinig effect. Ook het verbod op huisartsensyndicaten is schandalig."


" Enkel het SVH verdedigt de huisartsen. Domus Medica is niet eens een syndicaat. De andere syndicaten doen er alles aan om de huisartsgeneeskunde te kelderen."


"Le GBO défend mieux les intérêts du généraliste que l'ABSyM qui défend plus les intérêts des spécialistes."


"Les syndicats médicaux ont tendance à favoriser les spécialistes."


"Par rapport aux syndicats, seul le GBO défend correctement les intérêts des généralistes."


Wij vroegen de artsensyndicaten om een reactie. Twee syndicaten antwoordden zelfs niet eens.


Van 1964 tot nu is er op één uitzondering na geen enkele poging geweest, noch bij de artsen, de apothekers of de psychologen om de rol, het functioneren, de nomenclatuur en de opleiding tot hun vak te herdenken. Op één uitzondering na: de Markgravenlei-groep van drs. De Brabantere en Jolie die al snel veranderde in een door de CVP gerecupereerde achterkeuken waar de betere wijnen vervangen werden door koffie. Ik ben van bij het begin bij "de Artsenkrant" en "de Huisarts" betrokken geweest en ben altijd geconfronteerd geweest met hoofdzakelijk Franstalige zelfingenomen leden van de toeuf-toeuf-club, die in ruil voor postjes en een mandaat hier en daar de meest fantaisistische deals sloten.


En ze werden gebackt door schrijvende huisartsen en apothekers die liever elkaars eulogie afstaken dan aan diepgravende journalistiek te doen en vragen te stellen. Intussen werd in de Gentse beemden gesleuteld aan een blote-voetengeneeskunde naar Cubaans model. Het beruchte rapport De Maeseneer zou in 1989 zorgen voor een aardverschuiving en twee graden klimaatopwarming. Het was een zoveelste vergissing. Domus Medica werd een vluchthaven, een tafel bekleed met toile cirée, de syndicaten vervlaamsten maar de ministeries en het RIZIV bleven aanmodderen. Kortom; tot twee jaar geleden gebeurde er niets behalve wat baltsgedrag op tijd en stond, de creatie van een hoop formaliteiten en de benoemingen van ‘ons kent ons' vanuit kabinet naar ziekenhuisketen, naar kenniscentrum, naar adviescomité.


Merkwaardig is dat we ondertussen in een zusterministerie, Sociale Zaken, wél een administratieve wereldrevolutie hebben mogen meemaken. Het kàn dus!


Ik maak de bedenking waarom de ontevredenheid zo groot is? Waarom zoveel artsen zo kwaad zijn? Artsen geven sowieso al niet veel goede punten aan hun medemens, maar dit was er ver over. En waarom maken ze negatieve keuzes, -wat hun goed recht is-, maar waarom hebben ze nooit een alternatief geboden, waarom hebben ze daar geen bedenkingen bij, en waarom –moeten we ze daarom bewonderen- hebben ze daar geen angst bij? Want wat is het alternatief? Misschien verwachtten ze, net als de middenklasse, laagopgeleide blanke burger, waar we het zo graag over hebben deze dagen, teveel van de politiek?


In een democratie zoals de onze regeren partijen bij kracht van het compromis. Misschien hebben die artsen dat zelf nooit leren sluiten? Het zou best kunnen, als ik lees dat artsen in opleiding pas nu meer aandacht voor communicatie zullen opgelegd krijgen.


Ik maakte in mijn nabije omgeving menige echtscheiding mee. Daar wordt elke partij armer van. Ik heb het ook meegemaakt. Je kan je als kind daartegen tegen verzetten, je kan er een stevige frustratie voor de rest van je leven uit opbouwen. Maar je kan er ook sterker, zelfbewuster en socialer uit opgroeien. Financieel wordt je er nooit beter van. Ook al vier je tweemaal Sinterklaas en Kerst, de cadeautjes worden kleiner.


De zorgverstrekkers in ons land zullen moeten leren met hun macht omgaan. Ze zullen moeten negotiëren met ziekenhuisbeheerders, ziekenfondsen, overheid, maar ook privé verzekeraars, verpleegkundig personeel en last but not least: de patiënten en hun mantelzorgers. Ze zullen daarbij letterlijk hun witte kiel moeten uittrekken en als normale mensen leren luisteren en op hun beurt leren praten. Ze zullen rond de tafel zitten. Niet aan het hoofd van de tafel of daar recht tegenover. Bij de bouw van het nieuwe RIZIV kan men daar maar beter aan denken.


En om het nog even scherp te stellen: in magie moet je niet geloven. Daar mag je wel in vertrouwen. Dat heet hoop. Wie denkt dat een minister ervoor dient om iedereen gelukkig te maken, die heeft het verkeerd voor. Een minister is als een CEO: die moet zorgen voor continuïteit, innovatie, kortom een beleid dat de onderneming in stand houdt en door woelige en rijke tijden leidt. Die laatste zijn overigens de gevaarlijkste.


De mede-actoren in dat bedrijf moeten leren hun verwachtingen bij te stellen. Ze moeten leren dat er maar weinig onderscheid is tussen dingen waar politici wel degelijk iets aan kunnen doen en dingen die buiten hun macht liggen. Kleine kinderen hebben het daar moeilijk mee als ze vaststellen dat hun ouders niet alles kunnen. Dat frustreert. Maar wie met frustraties kan omgaan, is eindelijk volwassen. En wie volwassen is bouwt geen zandkastelen meer, die weet dat de zee altijd terugkomt.


Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

 

16:22 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar