07 november 2016

Besparingen: de omslag

‘Asociale besparingspolitiek, zonder visie, louter gestuurd door een politiek liberale agenda.’ Zo beschreef professor Jan De Maeseneer, van gedegen marxistische huize, de beslissing van minister van Volksgezondheid Maggie De Block om 7 miljoen te besparen bij de wijkgezondheidscentra. Als hij zo’n gedegen wetenschapper was als hij graag beweert te zijn, dan had hij dit kunnen zien aankomen.

Hij niet alleen overigens, want wat voor de Gentse goeroe van het medisch huis geldt, gaat ook op voor de huisartsen- en artsensyndicaten, de ziekenhuislobby en de farmaceutische industrie. Wat we nu meemaken is een omslag, een tipping point zoals dat in de statistiek heet. Mijn goede vader die zijn statistiek als een maatpak droeg, mocht daar op zondagavond graag naar refereren. Het omslagpunt, dat alles zou veranderen. Zoals zijn humeur. Ik heb geleerd er mee te leven.

Omslagen komen abrupt maar onvoorspelbaar in complexe systemen zoals onze gezondheidszorg. Het fenomeen komt voor in het klimaat: de opwarming; de samenleving: de val van de muur; het financiële systeem: de bankencrisis; de hersenen: de burn-out. Het zijn kantelpunten, vaak komen ze niet voor, dramatisch zijn de gevolgen. Het mechanisme wordt beschreven in de dynamical systems theory, dat gebied binnen de wiskunde dat het gedrag van complexe dynamische systemen beschrijft.

Lieven Annemans is een van de eerste en weinige wetenschappers in ons land die zag aankomen wat zich nu voordoet. Psychiaters zullen dit herkennen: het leven gaat moeilijk, je rijdt een deuk in je auto, je verliest je baan, je partner loopt weg maar je gaat door want je veer houdt het. Je wordt misschien wat sneller geïrriteerd. En dan gaat het verder dan de early warning signals en maakt er iemand een flauwe grap: je gaat door het lint. De veer is gebroken. De depressie slaat toe. Je kan nooit exact voorspellen wanneer een systeem gaat kantelen. Er is altijd een element van toeval. Maar het kwam eraan.

Ik heb een vriend manager die het een paar jaar geleden helemaal niet meer begreep. Elk jaar ging zijn salaris annex bonus exponentieel omhoog. Tot het jaar 2008. Toen werd hij ineens geconfronteerd met de premier-norm: 290.000€ of niets. Ik vrees dat de professionals in de gezondheidswereld nu hetzelfde meemaken. De bomen worden afgetopt, wat ooit was, zal niet meer zijn. Te lang hebben ze hun verstand in de ijskast gezet, niet gekeken naar wat er om hen heen gebeurt. Anderzijds is er de overheid die, voorspelbaar, van zo'n kantelmoment gebruik maakt om de bakens en ijkpunten te verzetten.

Lieven Annemans schatte een paar jaar geleden dat er tussen 7 en 14% in de zorg verspild wordt. Niet alleen door de artsen maar door de hele administratie daarrond, ook door ziekenhuisdirecties en ziekenfondsen, en door de overheid zelf. Annemans argumenteerde om de verspilling aan te pakken en voor een groot deel te herinvesteren in preventie, betere toegang tot de zorg en nieuwe technologieën.

De denktank Itinera publiceerde in 2013 meer dan 1800 ideeën uit de sector voor slimme besparingen in de zorgsector. 283 miljoen euro quick win besparingen mogelijk zonder kwaliteit van zorg te raken. Een greep: Hervorm de financiering van zorg. Bespaar hierdoor op korte termijn 100 miljoen euro. De herberekening van de honoraria en het ziekenhuisbudget op basis van de reële kosten, met verschuiving naar een groter deel kwaliteitsgestuurde en vaste betaling. Als quick win kan er 93,5 miljoen euro bespaard worden op heropnames en nosocomiale infecties.

Na structurele hervormingen is er ook 36 miljoen euro te vinden bij hemodialyse. Verminder administratieve belasting en streef naar één geïntegreerd IT-systeem. Besparingspotentieel tot 25% op alle zorguitgaven. Dankzij administratieve vereenvoudiging kan er op korte termijn 90 miljoen euro worden bespaard in de zorg. Ga anders om met technologische mogelijkheden. Bespaar hierdoor 50 miljoen euro op korte termijn. Het blijft mogelijk om technologie en innovatie ten volle te blijven benutten op voorwaarde dat we in de zorg een objectieve waarde voor ons geld vragen, gegarandeerde resultaten, het aanmoedigen van postpatent concurrentie en het schrappen van verouderde technologie.

Op korte termijn bieden de ideeën van de sector voldoende input om 50 miljoen euro te besparen. En wijs de patiënt op zijn verantwoordelijkheid in zijn zorguitgaven. Besparingspotentieel van 50 miljoen euro op korte termijn. Hervorm ook de remgelden in functie van al dan niet gepaste zorg, zeker ook bij spoedgevallen. Hiermee besparen we enkel en alleen op de korte termijn al 50 miljoen euro. En tenslotte verdien tot 8 euro terug voor elke geïnvesteerde euro in antifraudebeleid in de zorg.

Tenslotte nog dit: professor De Maeseneer moet eens leren rekenen. Dr. Marc Moens rekende voor wat zijn bezuinigingsplannen zouden betekenen. Jan De Maeseneer en Dirk Van Duppen gunnen de artsen een salaris als universiteitsprofessor, zoals die laatste in MediQuality schreef. Dat zou schommelen tussen de 4.500 à 9.000 euro per maand, netto na belastingen, wat voor de werkgever een uitgave betekent van +/- 12.750 à +/- 27.000 euro per maand of gemiddeld +/- 238.500 euro per jaar. Moens rekende daar dan nog niet de kostprijs bij van 3 weken studieverlof, naar Nederlands model, een 13de maand, extra vakantiegeld, een eventuele bonus, en allerlei extralegale voordelen als groeps- en hospitalisatieverzekeringen, een bedrijfsvoertuig, IT en ouderschapsverlof.

Ik denk echt dat een seminar met ervaren topmanagers nuttig zou zijn. De mevrouw van Proximus bewijst dat het voor minder beter kan.

Het kantelpunt is er gekomen, we zijn op weg naar radicale verandering. Het is tijd dat we nieuwsgierig worden. Wie nieuwsgierig is en opstaat voor heel veel nieuwe ideeën, ziet ineens een heel veld vol nieuwe deeltjes die je op nieuwe manieren kan combineren. Om met het met wiskundige ecoloog Marten Scheffer te zeggen: "Dat is wat nieuwe ideeën zijn: rare combinaties van dingen die niet eerder gecombineerd zijn. Die associatieve modus werkt onder bepaalde omstandigheden beter. Ga bijvoorbeeld eens onder de douche staan."

Marc van Impe

Bron: MediQuality

"Slim besparen in de zorg: 1800 ideeën vanuit de praktijk" op www.itinerainstitute.org.


09:41 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar