24 september 2016

Waarom staat de samenleving niet toe dat artsen ook mens zijn?

Het is zondagochtend, halfnegen en mijn smartphone dreint. De geleerde vrouw is net de deur uit voor een hele dag bijscholing. Ik ben aan mijn ochtendkoffie en mijn stapel weekendkranten toe. Op mijn schoot een nieuwsmagazine dat de artsen in een paar headlines neerzet als fraudeurs en manipulators. Een shot adrenaline raast door mijn brein. Er moet wat gebeurd zijn.

Met vier kinderen, een pleegzoon, negen kleinkinderen, nog vijf broers en zussen en een moeder van negentig is er altijd wat. Of de dokter direct aan de telefoon kan komen. De stem aan de andere kant heeft de voorbije nacht geen oog toegedaan, zegt ze. Ze had gisteren op het internet wat gelezen in verband met haar ziekte wat haar helemaal van streek heeft gebracht en daar wil ze het nu absoluut over hebben. Niet dus. Mijn zondagochtendhumeur heeft ondertussen de kleur van het weer genomen.

Ik vraag me soms eerlijk gezegd af of deze samenleving haar artsen nog toelaat om mens te zijn. En onmiddellijk schiet me het beeld te binnen van de spoedarts die op een bureaustoel een powernap neemt. De snapshot is u bekend. Het is het resultaat van de frustratie van een boze, verwende en ongeduldige patiënt die dacht zo zijn ultieme gelijk te halen op Facebook.

Deze mentaliteit is giftig voor de gezondheidszorg. En we hebben ze zelf in de hand gewerkt. Realityprogramma's rond superdokters verspreiden de mythe van de hoog bekwame, über sympathieke, altijd klaarstaande arts die op afroep de meest ingewikkelde problemen oplost, zich bij nacht en ontij uit bed laat bellen en nooit burpst. Dat schept een totaal verkeerd beeld.

De arts is een mens en dat betekent dat hij alle menselijke eigenschappen heeft. Ook hij kan moe zijn, geïrriteerd, gefrustreerd of gewoon onmachtig. Geen enkele arts beschikt over alle kennis en eindeloos geduld. En elke arts maakt wel eens een fout. Een ombudsman van een Brussels ziekenhuis vertelde me dat hoe lager het opleidingsniveau en de sociale klasse van de patiënt, des te vaker er klachten tegen de artsen worden ingediend. Gezondheid wordt als een absoluut verworven recht beschouwd.

Met de vooruitgang in de geneeskunde, wetenschap en technologie accepteren sommigen onder ons niet langer dat slechte dingen kunnen gebeuren. En als slechte dingen gebeuren, dan vinden wij dat we iemand moeten kunnen beschuldigen. Sterker nog, die attitude wordt gestimuleerd door de media en de ziekenfondsen. Ik hoor een voorzitter van een groot ziekenfonds nog declameren dat artsen moeten beantwoorden aan bepaalde "normen en waarden", dat dit hun roeping en plicht is. Hij bedoelde waarschijnlijk dat hun maatschappelijke keuze op zijn keuze moest lijken. Als ik hem op zijn ziekenfonds bel, krijg ik een telefoniste aan de lijn en na vijven een antwoordapparaat.

De patiënte aan de telefoon is boos. Voor die ene keer dat ze belt, krijgt ze haar dokter niet aan de lijn. Ik probeer haar uit te leggen dat het hier niet gaat om een noodgeval, dat het zondagochtend is en dat de dokter in feite aan het werk is. Wanneer ze kan terugbellen, of nee, dat ze vanavond zal terugbellen. Dag mevrouw!

Voor het grootste deel zijn de mensen die ik aan beide kanten van de zorg ontmoet prachtig en verrijken ze mijn leven. Maar op zondagochtend kies ik mijn gezelschap graag zelf. En sommigen die mijn privacy proberen binnen te dringen wens ik naar de hel. Waar ze lang mogen wachten. En zoveel snapshots maken als ze willen.

De mooiste aspecten van de geneeskunde zijn te vinden in de menselijkheid. Dit betekent ook dat hoe hard de dokter ook probeert, er altijd onvolkomenheden zullen zijn. Het zou wel eens mooi zijn dat de media en zij die de media voeren met sensationele berichten hoe vals de dokters wel zijn, dat onderstrepen. Elke generatie worden onze artsen beter.

Ik kan alleen maar hopen dat onze maatschappij respect heeft voor hun kwaliteiten als voor hun gebreken. We moeten leren leven met onzekerheden, en eerder dan onze normen en waarden aan een ander op te leggen, zouden we elkaar met vriendelijk respect moeten bejegenen. Dit is zowel belangrijk voor de arts als voor de patiënt. Ik vraag me overigens af hoe de belster van zondagochtend aan mijn gsm-nummer kwam.

Marc van Impe

Bron: MediQuality

 

 

13:02 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

Post een commentaar