30 juli 2016

Nice: een zelfmoordenaar is nooit alleen

Dit weekend nog maar eens het boek van Adam Lankford uit de kast gehaald. Adam Lankford, hoogleraar strafrecht aan de universiteit van Alabama legt in zijn boek The Myth of Martyrdom: What Really Drives Suicide Bombers, Rampage Shooters, and Other Self-Destructive Killers (2013) uit hoe en waarom zelfmoordterroristen niet zoveel anders zijn dan conventionele zelfmoordenaar. Hij baseert zich daarvoor op de psychologische autopsie naar de mentale gesteldheid van zelfmoordterroristen van 9/11.

Als je Dabiq leest, het professioneel gemaakte glossy van de Islamitische Staat, dan krijg je een merkwaardig beeld van het tuig dat ons teistert. Zelfmoordterrorist Ibrahim Bakraoui stond in Molenbeek niet bekend als een mislukte drugsdealer maar als "een man bekend om zijn moed en generositeit", Khalid Bakraoui was "een man met een sterk karakter, een natuurlijk leider", Najm Ashraoui "een unieke man met excellente manieren".

Het verschil met de werkelijkheid kan moeilijk groter zijn. Maar zijn het dan martelaren voor wat zij als "de goede zaak beschouwen" of worden ze gemanipuleerd en misbruikt door gewetenloze fanatici? Een zelfmoordenaar is nooit alleen. Het gaat om hem en de buitenwereld. Ik lees in de commentaren van de weekendkranten de klassieke rimram over ideologische, politieke of religieuze drijfveren en natuurlijk de conclusie dat het allemaal de schuld is van sociale uitsluiting en ongelijkheid. Ik schiet daar niets mee op. Ik las eerder al, sinds 2001, dat psychische problemen en persoonlijke crises méér voorkomen bij zelfmoordterroristen dan bij ‘gewone' terroristen, die overigens in 95% van de gevallen bedanken voor een zelfmoordmissie. Dat zijn de sterken, die moeten overleven want ze zijn nog nuttig. De zwakke, emotioneel labiele types mogen echter opgeofferd worden.

Lankford die post mortem de psychische gesteldheid van onder andere Mohammed Atta, de aanslagpleger op de Twin Towers onderzocht, hanteert in deze de schaal van het Amerikaanse National Institute of Mental Health voor de diagnose depressie. De NIMH noteert daarbij persisterende gevoelens van angst of leegte, hopeloosheid, waardeloosheid, pessimisme en schuldgevoelens, naast het verlies van interesse in activiteiten, verminderde energie, veranderingen in gewicht of eetlust en gedachten aan de dood of zelfmoord. Atta beantwoorde aan acht van de elf criteria. Volgens de DSM V ben je al bij minder aangekruiste symptomen depressief gediagnosticeerd.

Lankford onderzocht meer dan 130 zelfmoordterroristen, moslim, christen, joods of agnost maar vond telkens depressie, posttraumatische stressstoornis, fysieke beperkingen, heftige life events zoals echtscheiding, overspel of het plotseling overlijden van een geliefde. Verder worden seksuele trauma's zoals verkrachting en aanranding gemeld evenals verslavingsproblematiek. Maar dat geeft nog geen voldoende verklaring.

Het probleem is dat er binnen de Islam een stigma rust op zelfmoord, zo'n daad is immoreel. Zelfmoord komt onder moslims zelden voor. Martelaarschap daarentegen wordt bewonderd. Voor de soenitische IS houdt de openbaring op met de woorden van de profeet. Voor de profeet mag en moet men bereid zijn te sterven. Daarom zijn de zelfmoordaanslagen gerechtvaardigd. De trigger tot suïcide past dus binnen die culturele context. Het is de druk van de omgeving. Die kan reëel of virtueel zijn. In de wereld van Dabiq is alles beter dan de bestaande situatie. En hoe extremer de situatie hoe aantrekkelijker zelfmoord om zo te ontsnappen aan de zogenaamde ellende of aan te verwachten leed, pijn of straf.

Hierdoor is zelfmoord uiteindelijk meer een daad vanuit egoïsme dan vanuit onbaatzuchtigheid of heldhaftigheid. De zelfmoordterrorist, zegt Lankford, is ervan overtuigd dat hij en zijn geloofsgenoten het slachtoffer zijn, van het Westen, Israël, de sjiieten of ongelovigen tout court. Het eigen falen en de leegte van het bestaan wordt geëxternaliseerd en dus wordt het een legitimatie om de vermeende daders te straffen. Tenslotte moet de garantie bestaan dat de zelfmoord veel aandacht genereert en resulteert in roem en glorie binnen de eigen cultuur. Daar zorgt Dabiq gegarandeerd voor. IS maakt nooit een geheim van zijn aanslagen en andere moordpartijen, integendeel, hij verheerlijkt ze en zwaait omgekomen daders altijd eer toe. Dabiq is een stoffig stadje in Syrië, waar volgens de IS-ideologie de gelovigen de laatste slag zullen aangaan tegen de ongelovigen, en hen vanzelfsprekend zullen verslaan, op weg naar de Dag des Oordeels.

Deze radicale interpretatie van de islam en zijn volstrekte zekerheid van zijn gelijk, zijn de krachtigste wapens van IS. Het is de verdomde plicht van de leiders van de moslimgemeenschap niet alleen om zich hiervan te distantiëren maar om dit totaal en radicaal te veroordelen. Volgens Dabiq zijn de Westerse imams overigens alle krediet kwijt. In nummer 14 zegt een anonieme auteur – ze zijn meestal anoniem- dat de islamitische leiders in het Westen niet eens munafiq (schijnheilig) zijn, laat staan gelovig, maar murtadd, ongelovig, omdat zij de interpretatie van IS niet volgen.

"Doodt de imams van kufr (ongeloof) in het Westen", moedigt de auteur de ware gelovigen aan. De Westerse imams horen of bij het kalifaat, óf ze zijn ongelovigen, met alle consequenties van dien. Een andere keuze is er niet. Voorlopig zijn die imams buiten schot gebleven. Maar sinds vorig jaar ligt het stoffig nest Dabiq in elke stad in het Westen. In elke moskee moet de boodschap verkondigd worden dat zelfmoordterroristen geen heldhaftige martelaren zijn, maar zieke, getraumatiseerde en wanhopige mensen die zichzelf willen bevrijden en de wereld willen straffen.

Het wordt avond in Vilvoorde. De picknicktafels aan het kanaal die anders op zondagavond zo druk bezet zijn, zijn nu leeg en verlaten. En in Klein Syrië onder de brug is er geen kind dat op een voetbal stampt. Op het journaal hoor ik dat de dader van Nice niet alleen zou gehandeld hebben.

Marc van Impe

Bron: MediQuality

16:09 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.