16 december 2015

Een niet ongelukkige verjaardag

Nooit gedacht dat ik vijfenzestig zou worden. En zeker nooit gedacht dat ik die voor een groot stuk zou vieren in een vertrekhal van een luchthaventje op een tropisch eiland. De vlucht heeft ruim twee uur vertraging. Ik heb de voorbije week deelgenomen aan een seminar op een varend hotel. Toegegeven, er zijn ellendiger plaatsen om een lezing te geven. Ik heb er mogen kennis maken met een aantal lezers van deze rubriek: beschaafde, intelligente, sympathieke mensen met wie het goed praten, eten en drinken was.


Maar nooit gedacht kennis te mogen maken met twee sympathieke katholieke universitaire koppels, per officio, en me geen moment te moeten ergeren aan enige hoogdoenerij of valse bescheidenheid. Ik sta samen met een eminente emeritus van La Pretensioza voor een balie die beheerst wordt door een zwarte versie van wat je een ambtetantenaar zou noemen. Berusting is het enige wat ons rest. Ik word er niet ongelukkiger van.


Aan boord lees ik in The Lancet van vorige woensdag dat je helemaal niet gelukkig moet zijn om lang te leven. Richard Peto van Oxford University volgde de voorbije 10 jaar maar liefst één miljoen vrouwen op middelbare leeftijd en peilde naar hun geluksgevoelen en mat hun gezondheid op. Peto, een medisch statisticus en epidemioloog, vertrok vanuit de vastgeroeste idee dat stress en ongeluk ziekte met zich mee brengen. Ook in ons land zijn er doemdenkers die deze idee zijn toegedaan.
In het verlengde ervan lees je dan dat je positief moet leren denken, want door al je geknies en gepieker roep je alleen maar zelf de ziekte over je af. Met andere woorden: het is je eigen fout dat je ziek bent. De profeten van de maakbare maatschappij, niet zelden zelf geplaagd met meer dan middelmatige welstand, een geregeld inkomen en een lief op tijd en stond, heffen graag het vingertje: wat meer mindfulness, dat heeft de patiënt nodig, en alles wordt weer roze.


Bullshit, zegt professor Peto, dit is een vorm van dwars redeneren, ze verwarren oorzaak en gevolg. Als je ziek bent ga je je ongelukkiger voelen, en niet omgekeerd. Vrouwen die zich ongelukkiger voelden werden even oud, en waren even (on)gezond als gelukkige vrouwen. De zogeheten Million Women Study liep van 1996 tot 2001, met een follow van 5 jaar. Ze is gebaseerd op diepte-interviews, officiële statistieken, sterftecijfers en persoonlijke medische dossiers. De vrouwen werd gevraagd een dagboek bij te houden waarin ze noteerden wanneer ze zich gelukkig, gestresseerd, relax voelden en of ze de toestand onder controle hadden, daarnaast werd continu gepeild naar bloeddruk, glycemie, astma, artritis, depressie en angst. De kritiek op dergelijke studies die (deels) gebaseerd zijn op de waarnemingen van de patiënt zelf, luidt dat ze niet objectief zijn. Maar het enorme aantal deelneemsters aan dit onderzoek corrigeert die bias.


Ik stel me de vraag of de uitslag bij mannen dezelfde zou zijn. Mannen, zo heeft de ervaring me geleerd, kunnen minder goed om met pijntjes, tegenslag en ongeluk. Mannen kunnen ook moeilijker om met ongelijk. Dat blijkt uit de zure commentaar van ene professor Baruch Fischer, een psycholoog van Carnegie Mellon University, die in de NYT zegt dat geluk een kneedbaar begrip is. "Hoe kan je zoiets meten?" vraagt hij zich af. Professor Peto lacht dit weg: "Ik ben ervan overtuigd dat mijn onderzoek maar weinigen zal overtuigen, het geloof dat stress hartaanvallen veroorzaakt zal maar moeilijk uitgeroeid worden." Maar wie ongelukkig is kan wel tot de drank, risicovol gedrag en zelfs tot zelfmoord gedreven worden, waarschuwt hij. Happiness is a warm gun, schreef de filosoof John Lennon.


In Orly miezert het. In mijn hoofd zingt Brel. La vie ne fait pas de cadeau et nom de Dieu c'est triste, Orly. En dan moet het nog zondag worden. Is de trek in een Orval het teken dat ik ongelukkig wordt? Of omgekeerd? 
 
Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

09:26 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.