30 augustus 2012

Negeer de misleiders

Er is een nieuwe pathologie die een zeer ernstige en onderschatte bedreiging betekent voor onze maatschappij en ieder van ons individueel. De naam van deze ziekte is pessimisme. Pessimisten verkondigen luidkeels de nakende ondergang van onze beschaving, en sporen ons aan om “het geluk” te vinden, het liefst via allerlei boeddhistische en new age-achtige sluipwegen, waar zij uiteraard de kaart van hebben. Ze praten ons miserie aan en kennen uiteraard de schuldigen, maar wijzen tezelfdertijd elke wetenschappelijke vooruitgang en oplossing af.  Want dat is allemaal niet evidence based. Zelden is een deugdelijk begrip zo misbruikt.
Ik ben niet de enige die me daarover zorgen maakt. Ook  Luke Johnson in de Financial Times ziet pessimisme als een pathologische aandoening die een verslavende werking heeft. Maar eerst deze anekdote. Een socialistische collega ging vorige week, gebruik makend van de vakantie naar de dokter. Hij voelt zich moe, uitgeput, recupereert niet. De dokter zei: “ik heb slecht, goed en minder goed nieuws.  Het slecht nieuws is dat u aan een ziekte lijdt die volgens ons ziekteverzekering ingebeeld is.”  “Da’s slecht nieuws,” zei m’n rode vriend, “maar wat is het goede nieuws?”  “Er zijn artsen die u kunnen stabiliseren en in het beste geval genezen.” “Geen probleem dus,” riep mijn vriend, “wat is het minder slechte nieuws.” “Volksgezondheid heeft gezegd dat ze bijzondere aandacht aan uw soort patiënten gaan besteden.” Er is een Chinese verwensing die luidt: moge u veel aandacht krijgen. Het erge is dat de herhaalde berichten met slecht nieuws en pessimistische voorspellingen met graagte overgenomen worden door mijn collega’s van de reguliere pers, lees: de krantenkoppen. Niet de wetenschappelijke vooruitgang maar enkel de negatieve bijwerkingen ervan worden belicht. Het gevolg is nutteloze angst en algemene verlamming. Doemprekers focussen enkel op de negatieve aspecten van de wereld en negeren de onmiskenbare trend om steeds meer en steeds sneller vooruitgang te boeken en dat op elk vlak. In de plaats daarvan stellen ze hun hoop op zogenaamde politieke conferenties waar de wereld ‘verbeterd’ wordt via utopische ideologieën, verstikkende reguleringen en absurde wetten. Ik heb een vriend die boeddhist is, niet als bekeerd zeloot maar als Chinese Nederlands-Indiër om het met ouderwets en niet politiek correct woord te zeggen. Boeddhisten zegt hij, geloven in een weg naar een betere toekomst, geplaveid met individuele daadkracht, intellectueel kapitaal en creativiteit. Boeddhisten geloven in de talloze ontwikkelingen die ons leven veiliger, langer, gezonder en beter maken en die het zijn  gevolg van de creatieve scheppingskracht van ondernemers. Boeddhisten geloven niet in ‘wereldverbeteraars’ voor wie de enige oplossing   méér interventie en méér overheid inhoudt, maar in ondernemerschap. Boeddhisten stonden de voorbije vijftig jaar op de eerste rij als tegen die regelneverij die onvermijdelijk eindigt in dictatuur, moest geprotesteerd worden: in China, in Vietnam, in Indonesië, in Birma, in Japan. En zij voegden de daad bij het woord. Zij schreven geen boekjes met recepten voor geluk, maar wisten dat het allerbeste systeem  om de mensheid in de richting te stuwen van meer welvaart, vrijheid en vooruitgang de vrijheid van ondernemen is.  Als het moet doen ze aan zelfontbranding. Dat zie ik mindfulnezen nog niet doen.  Mijn Chinese vriend gruwelt van zogenaamde introspectieve meditatie technieken en ingebeelde zingeving. Hij gelooft in hard werken, deed dat als student in een afhaalrestaurant, in een nachtwinkel en als bagagelosser op de luchthaven. Hij heeft nu een doctoraat behaald in de geneeskunde en studeert management. Hij mailde me het artikel van Johnson dat zegt: negeer de profeten van de ondergang en focus u op de vooruitgang, op de ondernemers en op de markt. En boven alles: wees optimistisch.
Marc van Impe

13:49 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

27 augustus 2012

Traject

Er is een gevaarlijke evolutie aan de gang in de geneeskunde. In de gedachte die de moderne tijden van de voorbije eeuw zoveel ellende heeft opgeleverd, met name dat de mens maakbaar is, zijn cijfers en statistieken, met andere woorden de kansberekening ons leven gaan beheersen. De macht werd geruisloos gegrepen door actuarissen, econometristen en andere bookmakers met het gekende resultaat. In de geneeskunde is dat niet anders, daar is de overtuiging gegroeid dat de epidemiologie de fundamentele wetenschap is van de klinische geneeskunde. Men kan dit alleen maar bestempelen als arrogante eigenwaan. De fundamentele wetenschap van de geneeskunde, en de toekomst voor een veilige en effectieve zorg voor patiënten, is afhankelijk van slimme mensen die in laboratoria en met patiënten werken en die gepassioneerd vragen proberen te beantwoorden. Wetenschap is een sociaal proces dat leeft bij gratie van dialoog en debat. Niet via ordonnanties, richtlijnen of trajecten. Treinen leggen een traject af. Mensen gaan hun eigen weg. Zij die mensen in treinen willen dwingen zijn niet wetenschappelijk maar politiek bezig. Sommige treinreizigers kunnen zich die tijden nog herinneren.
Ik moest hieraan denken toen ik een geneesheer-directeur van een groot ziekenfonds op de radio de stelling hoorde verdedigen dat depressieve patiënten in een psychotherapeutisch traject zouden moeten terecht komen. Waarbij natuurlijk het aantal terugbetaalbare sessies beperkt zou worden. “Zoals bij de kiné,” zei de man op huilerige toon. En de oplossing zou de onfeilbare gedragstherapie zijn. En wie niet beter wordt is dan uitgepsychologeerd en krijgt niets meer terugbetaald. Die is aan het einde van zijn traject gekomen.

Marc van Impe

21:38 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (2)

08 augustus 2012

En avant la musique

Het probleem  is dat nogal wat mensen zich gedragen als vissen. Ze zwemmen in het water van hun miserie, slikken en spugen maar zien niet dat er een universum buiten hun ecosysteem bestaat. Zo gaat dat. Alles onder water.  En dat leidt tot heel wat frustratie. Want de vis ziet wel de andere vissen, het wier en de toevallige fuik maar weet niet hoe daar aan te ontsnappen. De rest is onderwatermuziek. Er is slechts één soort vis die aan deze beklemmende werkelijkheid ontsnapt en dat is de vliegende vis. Die realiseert zich dat er buiten het natte universum nog een andere droge wereld bestaat. De wereld van de lucht boven het water. Eens je dat weet en je buiten je eigen denkraam hebt leren denken, kan je doordenken. Maar het probleem van de vliegende vis is dat hij hoe dan ook altijd weer onder water moet landen.

Op een bepaald moment moet je een beslissing nemen en door gaan. Ik geloof dat de geleerde vrouw dit nu gedaan heeft. Alle elementen werden tegen het licht gehouden. De collega’s, de kliniek, de verpleging, de patiënten. De analyse was ontnuchterend. De consequenties des te duidelijker. De conclusie lag voor de hand. We zijn nu tien jaar verder. We zijn het stadium voorbij van het gratuit engagement. We maken de borst nat en stappen in het nieuwe diep. Zwemmen is altijd op weg naar de rand van het bereiken. Zwemmen doe je alleen. Wie wil kan volgen. Wie wil mag achter de fanfare aanlopen. No hard feelings, no regrets. En avant la musique.

Marc van Impe

21:13 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (6)