10 november 2011

Macrameeën

Tijdens het proces in de zaak Uyttersprot vs Riziv verweet de advocaat van deze laatste de dokter dat ze niet kon bewijzen dat het door haar gevoerde beleid het juiste was. Eerder al, in het vernietigde vonnis in eerste aanleg, was aangevoerd dat dr. Uyttersprot niet werkte volgens de regels van de evidence based medecine (EBM). Daarmee is het toverwoord gevallen dat het debat inzake ME sinds begin van de jaren negentig van vorige eeuw beheerst. EBM heeft te maken met een techniek die in het 19de eeuw ontwikkeld werd: het laboratoriumonderzoek en de publicatie van de resultaten.

In het lab wordt de werkelijkheid getemd. Alle variabelen worden onder controle gehouden. Als je dan met één ervan gaat variëren, dan kun je meten wat het effect is. Die doorbraak was historisch.  De moeilijkheid is dat we op de grenzen van het laboratoriumonderzoek stoten. Want als je één variabele varieert en de rest constant houdt, dan weet je na verloop van tijd heel veel over de werkelijkheid in het lab, maar dat valt niet zomaar te vertalen naar de werkelijkheid daarbuiten. Want buiten doet de onhebbelijkheid zich voor dat alle variabelen tegelijk variëren. Dat zegt wetenschapsfilosofe en antropologe Annemarie Mol die in De Volkskrant boudweg stelt dat het geval Stapel niets met wetenschap te maken heeft en alles met liegen en bedriegen. Mol is professor in Twente en auteur van ‘The Body Multiple’ (een analyse van medische technieken die ziekten op uiteenlopende wijzen helpen kennen en behandelen) en ‘De logica van het zorgen’ (over hoe het ideaal van ‘kiezen’ botst met de realiteit van het leven met een ziek lichaam). “Het is een feit dat we behoefte hebben aan nieuwe onderzoeksmethoden waarmee we niet de werkelijkheid van het laboratorium maar de werkelijkheid in het wild kunnen bestuderen. Geneeskunde is net als ecologie een wetenschap die te maken heeft met een uiterst complexe werkelijkheid. Toch wordt het beeld van die wetenschap bepaald door wat in het lab gebeurt. Dat zal nog wel even duren want daar horen tijdschriften bij, financieringsstromen, wetenschapsbeleid en die zaken zijn nu eenmaal nog niet afgestemd op wetenschap in het wild.”  Mol pleit ervoor dat niet alleen onderzoeksresultaten maar ook de methode van het onderzoek gepubliceerd zouden worden. “De uitkomst van een onderzoek is namelijk altijd gekoppeld aan een methode. Als iets waar is, dan is dat waar onder die precieze voorwaarden. De kennis uit het lab kan je niet zomaar in het dagelijks leven toepassen. Dat is te kort door de bocht.” In de twintigste eeuw en ook nu nog gaat het om de vraag hoe we zeker konden zijn. Kan een arts die een beleid voorschrijft bewijzen dat dit werkt? Nee, zegt Mol. “Zekerheid is een illusie gebleken. We moeten met onzekerheid leren leven. Neem onderzoek naar de werkzaamheid van medische ingrepen, dat is gegoten in de vorm van kansen. Als zulk onderzoek leert dat een ingreep werkt in zestig procent van de gevallen, weet je nog niet of jij, de volgende patiënt, bij die zestig procent hoort, of bij de veertig procent die pech heeft. Maatschappelijk betrokken filosofen die over wetenschap nadenken, schuiven in deze eeuw dan ook een andere vraag naar voren: "Hoe verstandig te handelen terwijl onze kennis onzeker is? "” De vraag stellen betekent niet dat ze beantwoord is. Ook al lijken sommige goeroes die een zakdoekje uit je oor toveren dat wel eens te denken.

Wie liever niet wakker ligt van dit alles kan beter naar Zonhoven gaan. Daar organiseert de CM een middag waar ME-patiënten hun verhaal mogen brengen, “een verhaal van vallen en opstaan, maar met de positieve ondertoon dat het bij elkaar leggen van verschillende puzzelstukjes soelaas kan brengen. …Zo hopen we dat elke deelnemer na deze sessie één nieuw stukje van de puzzel mee naar huis kan nemen om zelf mee aan de slag te gaan.” En nu nog leren vlaaien bakken en macrameeën voor beginners.

The Body Multiple: Ontology in Medical Practice is te koop bij Amazon. http://www.amazon.com/Body-Multiple-Ontology-Practice-Cultural/dp/0822329174

 

Marc van Impe

 

22:26 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.