30 mei 2011

Een pakje Becel

De patiënt moet geresponsabiliseerd worden. Ik hoorde ze het in de Senaat graag zeggen, de welbespraakte politici die het zo goed menen met de mensen. Helaas is de realiteit anders. Dat komt zo: de moderne samenleving is complexer dan ooit tevoren en stelt hogere eisen om er in te kunnen participeren. Als gevolg daarvan kunnen heel wat mensen niet meer aan die eisen voldoen. Omdat ze een fout DNA aangeritst kregen. Omdat ze toevallig de vaardigheid missen. Of omdat ze pech gehad hebben. Omdat ze het nooit aangeleerd kregen van hun ouders. Of omdat hun omgeving het hen niet getoond heeft. Tezelfdertijd zit de overheid die mensen voortdurend achter hun broek om toch maar beter, rendabeler en geresponsabiliseerd te functioneren. En als het kan, hen nog een schuldgevoel aan te praten ook. De diabeet, de hartpatiënt, de obees, de chronisch vermoeide patiënt, de autist en de ADHD’er: geresponsabiliseerd moeten ze worden. Wat dan weer gaat ten koste van hun gezondheid, hun welzijn en hun vrijheid. Zelfs de collectieve voorzieningen en organisaties die in de eerste plaats voor hen waren bedoeld doen daar aan mee.

En heel deze evolutie heeft zich ongemerkt voltrokken. De huisarts, de apotheker, de thuisverpleger weet dit al lang. Zij zien hoe patiënten te kort schieten als het op therapietrouw aan komt. Hoe ze het niet meer zien zitten. Sociale uitsluiting heet dat.

De psychiatrie die nooit vies is van enige perversiteit probeert hier het begrip biospychosociaal syndroom ingang te doen vinden. Ziekenfondsen voeren anti-stresscampagnes. Domus Medica organiseert een studiedag rond somatoforme aandoeningen. Als de patiënt maar ontspannen geraakt en zichzelf leert aanvaarden, dan wordt hij vanzelf weer beter.

Allemaal een maat voor niets. Pak de problemen bij de wortel aan.

De oplossing is eenvoudig: maak de regels simpel, help hen die het echt nodig hebben, zet aan het werk wie gezond van lijf en leden is en jaag de mensen de armoe niet in.

Het wordt tijd dat de systemen van de sociale zekerheid en volksgezondheid herdacht worden. Er is meer nodig dan de terugbetaling van een abonnement op een sportclub, een pakje Becel of een wellness weekend in de Antalya. De patiënt die lijdt aan sociale uitsluiting gaat te voet naar de bushalte, koopt een wit product en kijkt naar Vitaya, alwaar hij kan zien hoe met zijn geld een dure reclamespot tegen stress gemaakt werd.

 

Marc van Impe

 

 

 

 

 

 

 

11:15 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)

28 mei 2011

Terugzucht

Er loopt deze dagen een reclamespotje op de Vlaamse TV waar tevreden klanten van een zeer christelijk ziekenfonds achteruitlopend hun geluk plukken. Je ziet een club naaktzwemmers bij slecht weer aan zee terug in hun broek wippen, achteruit in een bus rijden die niet door een vijfenzeventigjarige gereden wordt, om tenslotte bij een vijfentachtigjarige uit te komen die bij de koffiemachine tot zijn verbijstering ziet dat zijn infuus terugloopt, waarmee hij met een nieuwe vorm van palliatieve zorg geconfronteerd wordt. We zullen in de toekomst nog meer van die beelden zien. Terug kijken wordt de nieuwe sport. Mensen die gaan poseren in situaties en op precies dezelfde plaats als de houding die ze twintig jaar geleden hebben aangenomen.

 

Op  http://www.irinawerning.com/back-to-the-fut/back-to-the-f... ziet u hoe dat in zijn werk gaat. Of op de televisie dus in een reclamespot van het grootste ziekenfonds van het land dat elke visie op de toekomst verloren heeft. Terugzucht heet dat. Een vorm van melancholie die tot een kramp moet leiden, want niets wordt weer als weleer. De straat waarop ik uitkijk verandert om de seconde van beeld en dat zal altijd zo zijn. Mijn vriend van gisteren is niet meer dezelfde vriend vandaag. Hij is ouder, wijzer, droeviger of juist blijer. Mijn gezondheid gaat erop vooruit maar ook achteruit. Alleen de wetenschap gaat vooruit. Elke dag krijgen we nieuwe inzichten aangereikt die oude quid pro quo’s op de helling zetten. Koffie blijkt gezonder dan gedacht, alcohol is goed, vooral met maten, vet mag, snoepen is niet slecht, bidden helpt niet en niets is voor eeuwig. Goede beleidsmakers kijken vooruit, zwakke beleidsmakers dromen over het vroeger was.

 

Terugzucht als grap is OK. Terugzucht is geen nostalgie. Terugzucht als referentie is de weg naar miserie. Terugzucht is iets anders dan respect voor tradities ook als je het er niet eens mee bent. Die maken deel uit van je erfgoed. De terugzucht van het reclamespotje gaat naar een tijd waarin niet alleen de wet maar de oemma van de zuil de regels opstelden. Naakt zwemmen in zee was er toen zeker niet bij. Wegens niet christelijk en dus ook niet terugbetaald.

 Marc van Impe

 

 

12:17 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)

26 mei 2011

Het verschil

Op een internationaal congres over de rol van patiëntenorganisaties  in Amsterdam, eind maart, zei de Nederlandse hoogleraar Raoul Hennekam dat het belang van de patiëntenorganisaties niet kan onderschat worden. Hennekam onderstreepte de rol van de zogenaamde patient advocates . In het verleden waren dat vaak de zieken zelf. Later traden de mantelzorgers voor hen op. Maar steeds vaker zijn het zogenaamde specialisten in marketing, communicatie, onderhandelingstechniek en rechten zoals oudere advocaten, gewezen bedrijfsleiders, oud-journalisten of hoogleraren emeriti die hun specialistische kennis en sociaal engagement nog verder zin en inhoud wensen te geven. Dat is in Vlaanderen en Franstalig België niet anders dan in Nederland, de Angelsaksische en Scandinavische landen. Lange tijd stonden de patiënten aan de zijlijn, machteloos toekijkend hoe het spel voor hen  gespeeld werd en hoe om de haverklap de regels gewijzigd werden. De spelers: de academie, de beleidsmakers, de verzekeraars en de farmaceutische industrie. Zij trokken zich geen bal aan van de patiënten. En als ze dat deden dan deden ze alsof of ze beperkten zich tot de grote vier: kanker, hart- en vaatziekten, astma en aids. Voor de rest moest de zon maar voor niets op gaan. Cru gesteld, maar de realiteit. Niemand die scoort met chronische pijn, gekte, chronische vermoeidheid, blaasonstekingen en prikkelbare darm.  De specialistische patiënte verdedigers zijn echter niet van plan zich daar bij neer te leggen. Zij zijn niet langer tevreden met een gemaakt belangstellend “hoe’is’t” en een kopje slappe koffie op het achttiende verdiep van een mooi overheidsgebouw. De specialisten stellen vragen en eisen antwoorden. En de sociale media zijn volop  bezig dat aloude krachtenspel  te verstoren. Voor hen ook geen teletons en begonia campagnes maar effectieve maatregelen. 

Zo werd het in Amsterdam duidelijk dat diagnoses vaak niet gesteld worden omdat jongere artsen nooit geleerd hebben over die vaak chronische en soms zeldzame ziektes. Het duurt immers een hele tijd voor een arts in zijn populatie met zo’n fenomeen geconfronteerd wordt. En als ze er in slagen om zo’n diagnose te stellen dan nog bestaat er nauwelijks kennis om die aandoening te behandelen. ‘Maar patiënten met een chronische ziekte zijn steeds vaker online en hun invloed, vooral bij zeldzame ziekten, ken enorm zijn,” zei Geoff McDonough, president van Genzyme.  Het bewijs daarvan zie je op de steeds uitdijende internationale online patiëntengemeenschap www.patientsonline.com . Zes jaar geleden werd die opgericht door twee broers en een vriend van een jonge patiënt met ALS. Nu zijn ze al bijna 100 duizend leden sterk.  De grote baas van Genzyme erkende het belang van die club. Ze wisselen gegevens uit over ziekte, bespreken behandelingen, bijwerkingen van medicijnen en zijn daardoor razend interessant voor de industrie. Opmerkelijk is dat die patiëntengemeenschap aan de basis ligt van het “tweedehands” gebruik van medicijnen zoals neuroleptica en antidepressiva voor pijnstilling. Vaak blijken bijwerking gunstig te zijn. De industrie heeft tijd noch middelen om dat allemaal stuk voor stuk uit te zoeken.  Interessant daarvoor is de website www.patientslikeme.com die het off-labelgebruik van medicijnen uitstekend bespreekt. Een voorbeeld: van amitriptyline krijg je zoals bekend een droge mond. Vervelend als je depressief bent maar een uitkomst als je ALS hebt en nauwelijks nog kan slikken.

Wat ons opvalt is afwezigheid van gepensioneerde artsen in dit verhaal.  De medische wereld zou in deze een belangrijke rol kunnen spelen. Merkwaardig toch hoe weinig gepensioneerde artsen of apothekers zich sociaal engageren in zo’n patiëntenorganisatie. Nochtans zouden zij mede het verschil kunnen maken.

 

Marc van Impe

10:08 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (0)