28 april 2011

Falsifieerbaar

Er kan geen paradigma shift plaats vinden zonder dat de oudere auteurs van de vorige  paradigma shift overleden of tenminste uitgeschakeld zijn. Dit is een vaststaand gegeven in de wetenschap wat reeds door Thomas Kuhn in The Structure of Scientific Revolutions (1962) beschreven werd en wat in feite een pleidooi is voor het toepassen van actieve eugenics op oudere  wetenschappers. (Schiet nu op de auteur). Een mooi voorbeeld is Lord Kelvin die ooit in 1900  zei:  "There is nothing new to be discovered in physics now.  All that remains is more and more precise measurement." Vijf jaren later  publiceerde  Albert Einstein zijn relativiteitstheorie die zowat de hele basis die Newton legde, op de helling zette. En Kelvin gelukkig nog niet bij het grof vuil. En die had toch voor tweehonderd jaar het ritme bepaald van de fysica. Kuhn had echter geen hinder van doctrinaire dachters.

 In de geneeskunde doet zich hetzelfde voor. Handicap van de geneeskunde is echter dat nogal wat pseudowetenschap zich in de academie genesteld heeft en dat die juist de grootste hinderpaal is voor de paradigma shift die zich opdringt.  We hebben het, hoe kan het ook anders,  over die afdeling van de psychiatrie die zich graag concentreert op de waan van de dag. We citeren in deze graag Karl Popper die zei dat elke authentieke wetenschap falsifieerbaar is wat van de psychiatrie moeilijk kan gezegd worden. In de jaren zeventig vroeg de Nederlandse zielenknijper Swami Deva Amrito alias Jan Foudraine wie van hout was. Iedereen en niemand dus.  Behalve de schizofrenen dan. Kwam Gestalt er aan. Nog minder beeld. Dan de cognitieve therapieën die ons zouden leren aan wat anders te denken dan we al dachten en die vooral goed zijn om soldaten het veld in te sturen. Nu de mindfullness waarbij we verondersteld worden niet aan het verleden maar het heden te denken. Te veel heiligengepraat. Het doet me echter niet twijfelen aan de fundamentele veranderingen in medische wereld die de  laatste twee decennia ontstaan zijn in de patiënt-artsrelatie. Dat is heel wat maar nog niets vergeleken met wat ons te wachten staat. Diverse ontwikkelingen liggen hieraan ten grondslag:

- de veranderde wettelijke context van de patiënt-artsrelatie, zoals vastgelegd in de wet op het recht op de inzage in alle dossiers;

 - de ontwikkelingen rond een elektronisch patiëntendossier, waarbij als Europa de kans krijgt, de kans niet gering is dat er voor een groep patiënten eerder een door de patiënt beheerd 'personal health file' is dan een EPD;

 - en de impact van internet die aanvankelijk vooral de toegang was tot alle relevante informatie over ziekte en behandeling, doch nu in toenemende mate verschuift  naar behandeling. Nog belangrijker is dat het gebruik van internet de relatie met de behandelaar fundamenteel verandert. De patiënt kan en mag verwachten dat hij of zij altijd (zij het a-synchroon) contact kan opnemen met de behandelaar voor advies, uitslagen, et cetera. Naast het persoonlijke contact zullen e-mailcontact en thuisbehandeling een belangrijke rol gaan spelen. Dit geldt niet alleen voor relatief eenduidige klachten, maar zeker ook voor de begeleiding van patiënten met een (complexe) chronische ziekte (thuis of met smartphone bepalen van bloeddruk, ecg, suiker, bloedspiegel van medicijnen). De patiënt komt niet naar de kennis, maar de arts komt met zijn kennis naar de patiënt;

 - de terechte eis van de overheid, voor zolang ze die durft te formuleren , dat de zorgveiligheid van de patiënt zal vergroten, wat vergt dat actuele patiënteninformatie beschikbaar moet zijn, bijvoorbeeld rond medicatieoverdracht - de arts moet altijd weten welke actuele medicatie een patiënt heeft.

Dit zijn fundamentele veranderingen en deze vragen veel van de organisatie van de gezondheidszorg en de daar werkende professionals. Dat de patiënt alle medische informatie mag inzien, is al moeilijk genoeg. Maar ontwikkelingen waarbij de patiënt een meer leidende rol krijgt en de rol van de arts naar die van regisseur of coach verschuift, zijn voor veel artsen een brug te ver.  Maar wat moet nu eigenlijk verwacht worden van de patiënt? De patiënt heeft immers wel rechten, maar natuurlijk ook veel plichten. Merkwaardig dat niemand, arts, noch overheid, noch ziekenfonds daar een antwoord op geeft. De paradigma shift is er dus nog niet. Er moeten eerst slachtoffers vallen.  Gelukkig zijn Kuhn en Popper er nog. En alles wat ik schrijf is wel falsifieerbaar.

Marc van Impe

10:33 Gepost door Marc van Impe | Permalink | Commentaren (1)

Commentaren

ik wil het hier niet hebben over I-pads of smartphones waarmee je je koorts kan meten, of waaruit de juiste dosis medicatie rolt....
maar even over die "paradigma shifts" in combinatie met het al dan niet uitgeschakeld zijn van auteurs (of predikers) van vorige paradigma....
Dat laat me nl. niet los.... ik denk... ik pieker... ik lees uw blog, ik denk, ik pieker, ik herlees uw blog...

Een paradigma shift kan dus enkel plaatshebben als de vorige predikers (ja, ik noem het in dit geval liever predikers) van vorige paradigma's overleden zijn of tenminste uitgeschakeld. Dat roept een grote vraag bij me op.
Wanneer is iemand "uitgeschakeld"?? Ik vermoed dat daar geen wettelijke bepaling voor bestaat? Als iemand dement wordt of op jongere leeftijd Alzheimer krijgt ? Of als iemand te hard gaat bibberen door Parkinson? (neen, ik doel op niemand specifiek)...
Of, aangezien u duidelijk een "boontje" heeft voor psychiaters.... iemand ontoerekeningsvatbaar wordt verklaard? Of gewoon wanneer iemand de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt?
Dat laatste houdt me namelijk bezig.... ja, uit eigenbelang, egoïsme...
Er is namelijk een -in de ME/CVS-wereld alom gekende- Prof. Dr. Em. in de psychiatrie, verbonden aan de universitaire Ziekenhuizen van Leuven, aan het referentiecentrum van Leuven en aan de Universiteit van Leuven. Om de anonimiteit van deze Prof. Dr. Em. te vrijwaren, zal ik zijn naam niet vernoemen.
Zoals u kan zien, wordt Em. in zijn "verworven aanspreektitels" vermeld, Emeritus.... in mijn dagdagelijkse taal : gepensioneerd....
Ik vraag me nu af, is deze Prof.Dr. Em. in de psychiatrie van het ME/CVS-referentiecentrum van Leuven, de universitaire ziekenhuizen van Leuven etc etc.... nu "uitgeschakeld" of niet?
Hijzelf vindt duidelijk van niet... te pas en te onpas (laat ons zeggen : altijd te onpas) blijft hij optredens geven voor TV-programma's, verschijnen er artikels in kranten (vooral van bepaalde strekkingen) en heeft hij het lef om collega dokters zwaar te beledigen in verband met hun behandeling van ME/CVS-patiënten.

Daarom krijgt het woord "afgeschreven" ineens een ontzettend grote betekenis! Het zou een stuk gemakkelijker zijn voor ME/CVS-dokters en -patiënten moest deze prof. Dr. Em in de psychiatrie, verbonden aan de Leuvense ziekenhuizen en het Leuvens ME/CVS-referentiecentrum... zijn pensioentje daadwerkelijk opneemt en rustig een wereldreisje maakt, gelukkig, zonder zorgen en zeker zonder bekommernissen over ME/CVS!
Een paradigma shift in verband met het beeld over ME/CVS, het volledig nieuw beleid over deze invaliderende aandoening,.... is dringend nodig! Niet morgen, maar gisteren...

Gepost door: hilde | 28 april 2011

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.